Multidisipliner sanatçı Ebru Ceylan, eserlerinde “Ru” ismini kullanarak, “Inside Humanity” isimli sergisini Ataşehir’deki X Media Art Museum’da sanatseverlerle buluşturdu.
Sanat ve nörobilimin birleştiği bu projede, EEG verileriyle üretilen eserler ve canlı performanslar sergilendi. NöroSanatKod isimli çalışmayla start alan proje, Türkiye’de bu alanda gerçekleştirilen ilk bilimsel-sanatsal girişimlerden biri olarak dikkat çekiyor.
Ceylan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yaklaşık 10 yıldır nörobilim üzerine çalışmalar yürüttüğünü ve altı yıl önce geliştirdiği “NöroSanatKod” araştırma yöntemiyle sanatın insan üzerindeki etkilerini bilimsel verilerle incelemeye başladığını ifade etti.
Sanatçının elde ettiği bulguların, çalışmalarını daha yaratıcı alanlara yönlendirdiği belirtildi.
Sürecin iki aşamasını tanımlayan Ceylan, “İlk aşama, hem insani hem de sanatçı kimliğimle bir anlam arayışına dönük. Bu, her insanda var olan bir durum. Ancak ben gerçekliğe büyük önem veren bir yapıya sahibim ve bu durumu somut bir hale getirmek istiyorum. Kendi ressam kimliğimin ötesinde, aynı zamanda bir sanat ekonomistiyim. Yaratıcı ekonomilerde uzmanlığım olduğu için bunu raporlanabilir bir sistem haline getirmeyi her zaman arzuluyordum.” dedi.
Ceylan, insanların zihin mimarilerini sergilemek istediğini vurgulayarak, her bireyin kendine özgü bir iç dünyaya sahip olduğunu belirtti. Biyolojik olarak benzerlik gösterilse de, düşünce ve duygu dünyalarının farklılık arz ettiğini ifade etti.
Çalışmalarını herkesin anlayabileceği bir biçimde sunmaya özen gösterdiğini söyleyen Ceylan, akademik içerikleri görsel, işitsel ve duyusal örneklerle daha anlaşılır hale getirmeyi hedeflediğini dile getirdi.
Tanı koyma ve kategorize etme aşamalarına dair açıklamalarda bulunan sanatçı, “İnsanların burada olanı anlaması için öncelikle bazı konuları açtık. Zihin nedir? Biyolojik olarak beynimiz nedir? Zihin arketipleri nelerdir? Zihin mimarisinin nasıl oluşturulduğunu açıklamaya çalıştık. Ayrıca, Wolfgang Amadeus Mozart ve Nikola Tesla gibi tarihsel figürleri inceleyerek, zihinleriyle dünyayı değiştiren insanların zihin mimarilerini göstermek istedik.” dedi.
Projenin “Performansın Nöral Dramaturjisi” bölümünde yer alan oyuncu İrem Helvacıoğlu, çalışmanın kendisi için farklı bir deneyim sunduğunu belirtti. Helvacıoğlu, “Bu proje insanın düşünce biçimini ve yaşadıklarının zihinsel süreçlerle ilişkisini anlamaya çalışıyor. Karakterleri oluştururken yaşam deneyimleri, anılar ve kişinin düşünce dünyası bir araya geliyor. Sürecin en heyecan verici taraflarından biri, beynimde hangi bölgelerin daha aktif olduğunun ve bunların birbirleriyle nasıl bağlantı kurduğunun veriye dönüşmesi ve görsel olarak ortaya çıkması oldu.” şeklinde konuştu.
Şükrü Özyıldız ise mesleki perspektifiyle projenin oldukça uyumlu olduğunu ifade ederek, “Ebru bana bu projeyi ilk anlattığında, yaşamıma ve mesleğime bakış açımla çok uyumlu olduğunu fark ettim. Analitik bir insanım ve duyguların da bende analitik bir karşılığı var. Tüm duyguların önce beyinde başladığını, vücutta ise sadece semptomlar yaşandığını düşünüyorum. Bu nedenle projenin sonuçları beni derinden etkiledi.” dedi.
Sergi, “Zihnin Bileşenleri”, “İkonik Zihinler”, “Mesleklerin Zihinsel Mimarileri” ve “Performansın Nöral Dramaturjisi” başlıkları altında dört ana bölümden oluşuyor. Serginin küratörlüğünü Yasemin Şefik üstleniyor.
Ziyaretçilere sadece dijital sanat eserleri sunmakla kalmayan sergi, ayrıca sanat ve bilim arasındaki köprüye dair yeni bakış açıları da kazandırıyor.




