1. Haberler
  2. TEKNOLOJİ
  3. Evrenin Sırları: Son ve Yeni Başlangıç Teorileri

Evrenin Sırları: Son ve Yeni Başlangıç Teorileri

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Karanlık, soğuk ve monoton bir son. Şiddetli ve yıkıcı bir senaryo. Ya da belki bir son ile birlikte yepyeni bir başlangıç?

Gerçekten de eğer bir son olacaksa, evrenin çok uzak bir gelecekte nasıl sona erebileceğine dair öne çıkan teoriler kabaca bunlardır.

Evrenin kaderi, bilim dünyasının en gizemli sorularından biri olarak karşımıza çıkıyor. Uzmanlar dahi, mevcut cevaplardan ziyade daha fazla sorunun olduğunu kabul ediyor.

Bununla birlikte, bu olası sonları anlayabilmek için öncelikle her şeyin nasıl başladığını kavramamız gerekiyor.

Her Şeyin Başlangıcı

Evren, her şeyi kapsar. NASA’ya göre uzayın tamamını, maddeyi (yer kaplayan ve kütlesi olan her şeyi), enerjiyi ve hatta zamanın kendisini içerir.

Nasıl ortaya çıktığı ise astronomların “Büyük Patlama” (Big Bang) teorisi olarak adlandırdığı modelle açıklanabilir.

Bu teorinin öngörüsüne göre, yaklaşık 13,8 milyar yıl önce evren son derece sıcak ve yoğun bir durumdaydı ve o zamandan beri genişlemeye devam ediyor.

Evren genişledikçe, zaman içinde galaksiler, yıldızlar ve gezegenler gibi yapılar meydana geldi. Ve evren hâlâ genişlemeye devam ediyor.

Fakat temel olarak şunu belirtmek gerekir ki, evren hakkında aslında çok az şey biliyoruz.

Brezilya’daki Santa Catarina Federal Üniversitesi’nden fizikçi Prof. Alexandre Zabot, durumu şöyle özetliyor:

“Yaptığımız iş, bir nehrin tüm akışını ve davranışını gözlemlemeye benziyor ama içinden geçen su moleküllerinin tamamını ayrıntılı biçimde inceleyemiyoruz.”

Büyük Donma

İngiltere’deki Greenwich Kraliyet Gözlemevi’ne göre, evren genişlemeye devam ederse, enerji o kadar dağılacak ki galaksiler birbirinden uzaklaşacak. Bir noktada yeni yıldızlar oluşmayacak ve mevcut yıldızlar da yok olacaktır.

Gözlemevi, trilyonlarca yıl içinde evrenin giderek karanlıklaşacağını ve sonunda soğuk, karanlık ve neredeyse boş bir hale geleceğini belirtiyor.

Bu hipotez, “Büyük Donma” veya “Isı Ölümü” olarak bilinir. Bu fikir, evrendeki tüm atomların nihayetinde termal dengeye (her yerde eşit sıcaklığa) ulaşacağı ve her şeyin duracağı anlamına geliyor.

Brezilya’daki São Paulo Üniversitesi Fizik Enstitüsü’nden Doç. Dr. Raul Abramo, bu durumu şöyle özetliyor: “Her şey evrenin giderek daha boş, daha soğuk ve daha uzak hale geleceğini gösteriyor.”

Devamında, “Galaksiler birbirinden daha da uzaklaşacak, yıldızlar yaşlanıp ölecek. Bu, evrenin adeta bir mezarlığa dönüşeceği son durum.” ifadesini ekliyor.

Büyük Yırtılma

Eğer bu senaryo yeterince sarsıcı gelmiyorsa, daha da dramatik bir ihtimal mevcut.

Bu teori, evrenin karanlık enerji nedeniyle giderek hızlanarak genişlediği fikrine dayanıyor. Eğer bu süreç devam ederse, genişleme öyle bir noktaya ulaşabilir ki yerçekimi artık hiçbir şeyi bir arada tutamaz.

Bu hipoteze “Büyük Yırtılma” deniliyor. NASA’nın tanımına göre yerçekimi, bir gezegenin ya da başka bir gök cisminin nesneleri merkezine doğru çekmesini sağlayan kuvvet. Bu kuvvet, gezegenleri Güneş’in etrafında tutarken, Dünya’yı bir arada tutar ve insanların uzaya savrulmasını engeller.

Karanlık enerji ise tam tersine bir etki yaratıyor. Zabot, bunu “Neyden oluştuğunu hala bilmiyoruz ama itici bir etki yarattığını biliyoruz, neredeyse bir tür anti-yerçekimi gibi” şeklinde açıklıyor.

NASA’ya göre evrenin yaklaşık %68,3 ile %70’i karanlık enerjiden oluşuyor ve bu enerji, evrenin giderek hızlanarak genişlemesine neden oluyor. Bu olgu, yalnızca 1990’ların sonlarında keşfedildi.

Bunun geç keşfedilmesinin sebebi, yerçekiminin insanlar, gezegenler ve hatta galaksi ölçeğinde baskın olmasıdır. Karanlık enerji, yalnızca çok daha büyük, galaksiler arası ölçekte fark edilebiliyor.

Zabot, “Evren büyüdükçe ve hacmi arttıkça, karanlık enerjiye bağlı itici güç de artıyor. Evren genişledikçe, karanlık enerji daha küçük ölçeklerde de etkili hale gelebilir.” diyor.

Karanlık enerji dengesiz hale gelirse, evren o kadar şiddetli genişleyebilir ki yıldızlar, gezegenler ve hatta atomlar bile birbirinden kopar.

Zabot, bu noktada dikkat çekici bir dil oyununa da işaret ediyor: “İngilizce adı Big Rip. Bu, büyük bir yırtılma anlamına geliyor. Ama ‘RIP’ aynı zamanda ‘rest in peace’ yani ‘huzur içinde yat’ ifadesinin kısaltması.”

Büyük Çöküş

Daha karamsar ihtimaller de söz konusu.

Eğer karanlık enerji zayıflar ve hatta tersine dönerse, yerçekimi evreni yeniden tek bir noktaya doğru çekebilir. Bu durum, NASA tarafından “Büyük Çöküş” olarak adlandırılıyor.

Bu senaryoda evren kendi içine çöküyor. Bir başka teori ise evrenin yeniden tek bir noktaya sıkıştıktan sonra yeni bir Büyük Patlama ile tekrar doğabileceğini öne sürüyor. Buna “Büyük Sıçrama” deniyor.

Bu modele göre evrenimiz ve gelecekteki evrenler, sonsuz bir genişleme ve daralma döngüsüne hapsolmuş olabilir.

Ancak Abramo, bu konuda temkinli yaklaşarak, “Bu tamamen sıra dışı bir model ve elimizde bunu destekleyecek veri ya da kanıt yok.” diyor.

Son Ne Zaman?

Peki, evrenin sonunun ne zaman geleceğine dair bir öngörüde bulunmak mümkün mü?

Bilim insanları bu soruya net bir yanıt veremiyor. Abramo, “Gelecekte büyük bir yırtılma ya da büyük bir çöküş olacağına dair elimizde bir gösterge yok.” şeklinde ifade ediyor.

Zabot ise zaman ölçeğinin akıl almaz boyutlarda olduğunu vurguluyor: “Bazı tahminler bu sonun trilyonlarca yıl sonra olacağını söylerken, bazıları çok daha uzun zaman dilimlerinden bahsediyor.”

Evrenin en az 13,8 milyar yıl yaşında olduğu düşünülürse, henüz 1 trilyon yaşına ulaşmasına bile 986,2 milyar yıl var.

Hollanda’daki Radboud Üniversitesi tarafından yapılan yakın tarihli bir çalışma, evrenin sanılandan daha hızlı “çürüdüğünü” öne sürüyor. Araştırmacılar, son yıldız kalıntılarının yok olmasının yaklaşık 1078 yıl (1’in yanında 78 sıfır) sürebileceğini hesapladı.

Bu sürecin hiçbir aşamasına insanlığın tanıklık etmesi pek olası değil. Dünya’nın ise çok daha önce yok olması bekleniyor. Güneş’in yaklaşık 6 milyar yıl içinde kırmızı dev bir yıldıza dönüşmesiyle birlikte gezegenimizin ortadan kalkacağı düşünülüyor.

Abramo, “Kozmoloji hakkında hâlâ çok az şey bildiğimizi” söyleyerek, mevcut sınırlı araçların evreni tam olarak ölçmeyi zorlaştırdığını belirtiyor.

Bu durum, daha fazla varsayımsal teoriye kapı aralıyor. Bunlardan biri de birden fazla evrenin var olabileceği fikridir.

Evrenin Sırları: Son ve Yeni Başlangıç Teorileri
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Kral Galatasaray Haber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!