(ANKARA) – Türkiye Barolar Birliği Kadın Hukuku Komisyonu (TÜBAKKOM), Anayasa Mahkemesi tarafından Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ifadesinin iptaline dair bir açıklama yaptı. Komisyon, yeni düzenlemenin kadınların elde ettikleri hakları geriye götürmemesi gerektiğini vurguladı ve “Yoksulluk nafakası bir lütuf değil, sosyal ve ekonomik eşitsizliğin sonuçlarına karşı hukuki bir güvencedir” şeklinde ifade etti.
TÜBAKKOM, Anayasa Mahkemesi‘nin yoksulluk nafakasına yönelik iptal kararını değerlendirdi. Açıklamada şu hususlar dile getirildi:
“Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki ‘…süresiz olarak…’ ifadesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. İptal hükmünün Resmi Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi öngörülmüştür. Türkiye Barolar Birliği Kadın Hukuku Komisyonu (TÜBAKKOM) olarak yargılama sürecinde görüşlerimizi Anayasa Mahkemesi’ne ilettik; yoksulluk nafakasının kadınlar açısından taşıdığı hayati önemi, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ekonomik sonuçlarını ve nafakanın bir ayrıcalık değil, sosyal gerçeklikten doğan hukuki bir koruma mekanizması olduğunu ifade ettik. Karara katılmayan üyelerin karşı oy gerekçelerinde de belirtildiği gibi, boşanma sonrasında ekonomik açıdan kırılgan duruma düşen tarafların büyük ölçüde kadınlar olduğu; kadınların evlilik süresince üstlendikleri bakım emeği ve kariyer fırsatlarından feragat ettikleri gibi durumlar göz ardı edilemez.
Karşı oyda, yoksulluk nafakasının amacının boşanma sonrası ortaya çıkan ekonomik ihtiyacın karşılanması olduğu ve mevcut hukuk düzeninin nafakanın değişen koşullara göre azaltılması veya kaldırılmasına olanak tanıdığı vurgulanmaktadır. Bu nedenle, kamuoyunda zaman zaman ifade edildiği gibi “ömür boyu ve değişmez bir nafaka” meselesi söz konusu değildir. Nafaka yükümlülüğünün koşullar değiştiğinde sona erdirilmesi veya miktarının yeniden belirlenmesi mevcut hukuk çerçevesinde mümkündür. Nitekim karşı oy gerekçesinde, sorunun kuralın anayasal niteliğinden ziyade uygulama ve içtihat sorunlarıyla ilişkili olduğu ifade edilmiştir. Bizler açısından temel mesele şudur: Kadınların evlilik içinde görünmeyen emeklerini, bakım yüklerini ve boşanma sonrası maruz kaldıkları ekonomik eşitsizliği yok sayan hiçbir düzenleme gerçek anlamda eşitlik sağlayamaz.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının yürürlüğe girmesi için öngörülen dokuz aylık süre, yasama organına yeni bir düzenleme yapması için tanınmış bir süreçtir. Bu dönemde gerçekleştirilecek yasal düzenlemelerin, kadınların kazanılmış haklarını geriye götürmemesi; Anayasa’nın eşitlik ilkesi, sosyal hukuk devleti ilkesi ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmeleri çerçevesinde ele alınması zorunludur. TÜBAKKOM olarak geçmişte olduğu gibi bundan sonra da kadınların ekonomik ve sosyal haklarını zayıflatacak her türlü düzenlemeyi dikkatle takip edeceğiz; kadınların adalete erişiminin ve boşanma sonrası onurlu bir yaşam sürdürebilmeleri için hukuki mücadelemizi sürdüreceğiz. Kadınların yıllar boyunca görünmeyen emeği yok sayılamaz. Yoksulluk nafakası bir lütuf değil, sosyal ve ekonomik eşitsizliğin sonuçlarına karşı hukuki bir güvencedir.”
Kaynak: ANKA



