Dijital teknolojilerin ve yapay zeka uygulamalarının toplumsal hayata olan etkilerinin ele alındığı “5. Uluslararası Marmara Lisansüstü İletişim Öğrencileri Kongresi” sona erdi.
Anadolu Ajansı’nın (AA) küresel iletişim ortağı olduğu kongre, “Yapay Zeka ve Geleceğimiz: Aile, Çocuk ve Toplum” temasıyla Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Doç. Dr. Yalçın Lüleci Konferans Salonu’nda düzenlendi.
Kongrenin kapanış forumunda konuşan AA Yönetim Kurulu Üyesi ve Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü Doktor Öğretim Üyesi Büşra Tosun Durmuş, iletişim teknolojilerinin tarihsel gelişimini ele alarak, matbaanın başlangıcından itibaren dijital çağda hızla ilerlediğini belirtti.
Durmuş, yapay zekanın son yıllarda kazandığı yeteneklere dikkat çekerek, 2016 sonrası “web 4.0” ve “simbiyotik web” kavramlarıyla yapay zekanın arka planda süreci yönetme kapasitesine ulaştığını ifade etti.
Yapay zeka arama motorlarının henüz 5 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu vurgulayan Durmuş, “Bu durum, gerçekten önemli bir gelişme. Çok kısa bir süre içinde hızlı bir dönüşümden bahsediyoruz. Bu da, başka büyük dönüşümlere de hazırlıklı olmamız gerektiğini gösteriyor. Kongre başlığını bu açıdan son derece anlamlı buluyorum.” şeklinde konuştu.
Bu hızlı değişimin geleceğe yönelik hazırlığı zorunlu kıldığını dile getiren Durmuş, “Bugünü değerlendirmek için artık geç. Ancak bugün yapılan politikaların yanı sıra, yarın yaşanacak dönüşümlere yönelik hazırlık yapmak da önemli. Bu yüzden geleceğe dair düşünmek ve tüm paydaşlarla birlikte hareket etmek büyük bir değer taşıyor.” dedi.
Algoritmaların bazı toplumsal meseleleri olduğundan daha büyük ve yaygın bir şekilde sunduğunu belirten Durmuş, yapay zeka teknolojisini yönetenlerin “söylem üretme gücünü” elinde bulundurduğunu vurguladı.
Türkiye’deki bazı tartışmaların dışa bağımlı bir problem olduğunu ifade eden Durmuş, “Kimlik alanında, özellikle annelik ve babalık konularında, bu söylem üretimi aileleri doğrudan etkiliyor. Türkiye’de karşılaştığımız bu meseleler, aslında dışarıdan ithal edilmiş sorunlar. Kendi toplumumuzda yaşanan cinsiyet meseleleri ve transseksüellik gibi konuları çok minimal düzeyde deneyimliyoruz. Ancak bu sorunların dışarıdan ithal edilmesi, bir aile meselesine dönüştürülmesi, algoritmik kolonyalizmin bir sonucudur. Böylelikle, olmayan bazı problemlerle zaman kaybetmemize neden oluyor ve politikalar oluştururken yanlış yönlendirmelere maruz kalıyoruz.” dedi.
Durmuş, yapay zekanın kullanım alanlarına dair güncel verilerde, özellikle 20-40 yaş arasındaki bireylerin bu teknolojiyi kişisel gelişim ve psikolojik destek amacıyla daha sık kullandığını aktardı. “Bu durum, algoritmaların ön kabulleriyle birlikte, kimlik karmaşasını destekleyen ve bu karmaşada bir problem varmış gibi gösterme etkisine sahip bir güç oluşturuyor.” diye ekledi.
Medya kuruluşlarının ve üniversitelerin bu süreçte üstlenmesi gereken sorumluluklara değinen Durmuş, şunları ifade etti:
“Anadolu Ajansı, bir haber merkezi olarak, aile, kadın, erkek, annelik ve babalık merkezli söylemin aktarımında dikkatli bir tutum sergilemeli. Bu konuda yeterince hassasiyet gösterildiğini düşünüyorum. Ancak, kültürel bağlamın korunması için ithal kavramların, sorunların veya terminolojinin medya tarafından vurgulanması gerektiğine inanıyorum. Bu durumun, bizim gerçekliğimizle doğrudan bağlantısının olmayabileceği ve toplumumuzun temel yapı taşlarının farklı olabileceği mutlaka belirtilmelidir.”
İki gün süren kongrede, yapay zekanın toplumsal yaşam üzerindeki etkileri, aile, çocuk ve toplum bağlamında toplamda 24 bildiri sunuldu.




