1. Haberler
  2. TEKNOLOJİ
  3. Yapay Zeka ile Beyin Ameliyatında Tarihi Başarı!

Yapay Zeka ile Beyin Ameliyatında Tarihi Başarı!

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Dünyada anlık yapay zeka destekli beyin ameliyatı geçiren ilk hastanın tümörü başarıyla alındı. Londra Üniversitesi Hastanesi’nde görevli cerrahlar, Bedfordshire’dan iki çocuk babası Rhys Hibbert’in ameliyat edilmemesi durumunda görme yetisini kaybedebileceğini ifade ettiler. Yapay zeka cihazı, ameliyatın anlık görüntülerini analiz ederek, cerrahların beyindeki önemli damar ve sinirlerden nasıl kaçınacakları konusunda rehberlik etti. Bu sayede cerrahlar, tümörü mümkün olan en büyük ölçüde güvenli bir şekilde çıkarmayı başardılar.

Hibbert, “Hasta güvenliği açısından çok faydalı bir teknoloji. Kafamızın içinde yol gösteren hiçbir işaret yok” dedi. 48 yaşındaki müşteri hizmetleri müdürü Hibbert, 18 ay önceye kadar sağlıklı bir yaşam sürüyordu ve her gün öğle saatlerinde üç kilometre yürüyüş yapıyordu. Ancak bir yürüyüş sırasında bilincini kaybetmesiyle nöbet geçirmeye başladı. Yapılan beyin taraması, kafatasının tabanında bulunan hipofiz bezinde 11 mm boyutunda kanserli olmayan bir tümörün varlığını ortaya koydu. Bu bez, büyüme, metabolizma, kan basıncı ve vücut sıcaklığını düzenleyen hayati hormonlar salgılıyor. En önemlisi, beyne kan taşıyan karotis arterlerine ve görmeyi kontrol eden optik sinirlere oldukça yakın bir konumda bulunuyordu.

Tümör, Hibbert’in optik sinirlerine baskı yapmaya başlayınca, görüş açısı daralmaya başladı. Ameliyat gerektiren bir durum yokken, eşyalara takılıp düşmeye ve aşırı yorgunluk ile baş dönmesi hissetmeye başladı. Hibbert, “18 yıllık evlilik hayatım boyunca her sabah eşime bir fincan kahve yaptım ve bu tümörün bunu engellemesine izin vermeyecektim” dedi. Duygusal ve psikolojik etkilerinin kendisi için büyük olduğunu belirterek, “Birçok insan nazikçe yardım teklif etti, fakat kimseye yük olmak istemiyorsunuz” ifadesini kullandı.

Cerrahlar, özel olarak geliştirdikleri yapay zeka aracıyla ilk ameliyatı geçirme seçeneğini sunduklarında, Hibbert tereddüt etmedi. “Hastalar araştırmaya katılmaya hazır değilse, doktorlar nasıl öğrenebilir ve tıp nasıl ilerleyebilir?” diyerek bu fırsatı değerlendirdi. Ameliyat sırasında, ince bir çubuğun ucuna bağlı bir kamera burun yoluyla kafatasının tabanına kadar yerleştirildi. Tümör, kemik katmanları ve sert zarların arkasında gizlenmiş olmasına rağmen, en güvenli çıkarım noktasını bulmak zordu; çünkü anatomi bireyler arasında farklılıklar gösteriyordu. Tümörün tamamen çıkarılamaması durumu %25-50 arasında, büyük bir kan damarının yaralanma olasılığı ise %0,5-2 civarındaydı. İşte bu noktada yapay zeka devreye girdi.

‘Cerrahi ChatGPT’ olarak adlandırılan yapay zeka aracı, anlık görüntüleri analiz ederek cerrahi aletleri takip etti ve damarların ile sinirlerin yoğun olarak bulunduğu alanları işaretleyerek tümörün çıkarılması için en güvenli bölgeleri vurguladı. Bu cihaz, akıllı telefonlardaki yüz tanıma teknolojisine benzer bir şekilde, önemli ve genellikle gizli anatomik yapıları tanımakta kullanılıyor. Birleşik Krallık’taki cerrahlar, ortalama yılda yaklaşık 10 ila 20 kez bu tür ameliyatlar gerçekleştiriyor ve hastanın anatomisini ameliyat öncesi taramalarla öğreniyorlar. Araştırmacılar, yapay zeka sistemlerini yüzlerce hipofiz bezi tümörü ameliyatı videosu üzerinde eğiterek, damar ve sinirlerin etrafını dikkatlice çizerek sistemin veri toplamasına yardımcı oldular. Ameliyatı gerçekleştiren Profesör Hani Marcus, “Bu cihaz, çoğu cerrahın ömrü boyunca gördüğü veya yaptığı ameliyatlardan daha fazlası ile eğitildi ve uzman bir ikinci göz gibi işlev görebilir” dedi. Ayrıca bu teknolojinin diğer deneysel yapay zeka araçlarından farklı olarak gerçek zamanlı çalıştığını ekledi.

Ekip, yapay zeka aracının yalnızca yardımcı bir unsur olduğunu ve cerrahların tam kontrolü elinde tuttuğunu vurgulamak istiyor. Profesör Marcus, uzun vadeli hedeflerinin cerrahlar için bir tür ChatGPT geliştirmek olduğunu belirtti. Bu, cerrahların odada istedikleri takdirde tavsiye alabilecekleri veya görüşlerine katılmadıklarında dinlemeyecekleri bir uzman daha bulunmasını sağlamak amacıyla tasarlandı. Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırma Enstitüsü ile Google tarafından finanse edilen ekip, yapay zeka teknolojilerini yıllarca laboratuvar ortamında test etti ve şimdi gerçek hayatta cerrahi uygulamalarda ilk adımları attıkları için memnunlar. Daha büyük ölçekli bir deneme üzerinde çalışmalarını sürdürüyorlar.

Hibbert, “Ameliyattan sonra gözlerimi açtığımda sanki 360 derece görüşe sahipmişim gibi hissettim; bir yıldır bu kadar net görmemiştim” dedi. Ameliyatın üzerinden geçen sekiz hafta içinde, görme yetisinin her geçen gün iyileştiğini fark etti. “Enerjim geri geldi ve ameliyattan önce yaşadığım tüm yan etkiler ortadan kalktı. Bana hayatımı geri verdi.” Sağlık İnovasyon Bakanı James Frith, Rhys’in hükümet destekli araştırma kapsamında geçirdiği ameliyatın başarısını memnuniyetle karşıladı. “Yapay zekaya uygun güvenlik önlemleri gerekiyor ve biz güvenliği daima ciddiye alacağız. Ancak bunun getirdiği fırsatlardan da faydalanacağımızdan emin olacağız” ifadelerini kullandı.

BBC

Yapay Zeka ile Beyin Ameliyatında Tarihi Başarı!
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Kral Galatasaray Haber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!