Dünya, bilimsel literatürde ‘Yalnızlık Salgını’ (Loneliness Epidemic) olarak adlandırılan derin etkileri olan bir sorunla karşı karşıya. Yeditepe Üniversitesi’nden Doç. Dr. Berke Kırıkkanat, “Araştırmalar, 18–25 yaş grubunda yalnızlık oranlarının bazı ülkelerde yüzde 60’a ulaştığını gösteriyor. Bu durum, ‘kimsem yok’ yalnızlığı değil; kalabalıklar içinde hissedilen anlaşılamama ve duygusal güvencesizlik” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Doç. Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu, yalnızlığın klinik etkilerinin göz ardı edilemeyecek bir boyutta olduğunu vurguladı.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, günümüzde dünya genelinde her altı kişiden biri kronik yalnızlık yaşamaktadır. Uzmanlar, yalnızlığın sigara içimi, obezite ve hareketsizlik kadar ciddi sağlık riskleri taşıdığı konusunda uyarılarda bulunuyor. 2025 yılına ait bir rapora göre yalnızlık ve sosyal izolasyon, dünya genelinde yıllık yaklaşık 871 bin ölüme neden olmaktadır.
‘YALNIZLIK SADECE RUHU DEĞİL, BEDENİ DE HASTA EDİYOR’
Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu, yalnızlığın ciddi klinik etkilerini vurgulayarak, “Son iki yılda yayımlanan kapsamlı bilimsel çalışmalar, yalnızlığın yalnızca ruhsal bir sorun olmadığını kanıtlıyor. Kalp hastalıkları, diyabet, demans ve erken ölüm riskini önemli ölçüde artırıyor. Yalnızlık, beyinde sürekli bir tehdit algısı yaratıyor; kortizol seviyeleri yükseliyor, bağışıklık sistemi zayıflıyor ve vücut uzun süreli bir stres altında kalıyor. 2025–2026 döneminde yayınlanan araştırmalara göre, yalnız bireylerde demans riski yaklaşık yüzde 50, kalp hastalığı riski yüzde 29, inme riski ise yüzde 32 oranında artıyor. Ayrıca, yalnız yaşayan ve yalnız hisseden bireylerde erken ölüm riski belirgin bir şekilde yükseliyor.” dedi.
‘GENÇLER KALABALIKLAR İÇİNDE YALNIZ’
Yalnızlık denildiğinde genellikle yaşlılar akla gelse de, son veriler asıl risk grubunun gençler olduğunu ortaya koyuyor. Yeditepe Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Başkanı Doç. Dr. Berke Kırıkkanat, durumu ‘Modern Yalnızlık Paradoksu’ olarak tanımlıyor. Kırıkkanat, “Gençler sürekli çevrimiçi ve bağlantıda. Ancak bu bağlantılar derinlik taşımıyor. Araştırmalar, 18–25 yaş grubunda yalnızlık oranlarının bazı ülkelerde yüzde 60’a ulaştığını gösteriyor. Bu, ‘kimsem yok’ yalnızlığı değil; kalabalıklar içinde anlaşılamama ve duygusal güvencesizlik hissi. Sosyal medyanın yoğun kullanımı ve yüz yüze iletişimin azalması, bu yalnızlık duygusunun gençler arasında daha da derinleşmesine neden oluyor.” şeklinde konuştu.
TÜİK’in 2026 verilerine göre, tek kişilik hane sayısı 5,5 milyonu aşmış durumda. Son on yılda yalnız yaşayanların sayısındaki artış yüzde 60’ın üzerinde. En yüksek oranlar ise İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde gözlemleniyor.
Doç. Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu, bu artışın toplumsal dönüşümün kaçınılmaz bir sonucu olduğunu belirterek, “Bireyselleşme sosyal bağları zayıflatıyor. Yalnızlık artık bir istisna değil, gündelik yaşamın bir parçası haline geliyor.” dedi.
YAPAY ZEKA VE SOSYAL MEDYANIN ETKİSİ
2025 ve 2026 yıllarında yalnızlıkla mücadelede yapay zeka destekli sohbet uygulamaları ve dijital yoldaşlar hızla yaygınlaşmış durumda. Bazı çalışmalar, bu araçların kısa vadede yalnızlık hissini azalttığını gösterse de, uzmanlar dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.
Doç. Dr. Berke Kırıkkanat, “Yapay zeka kişiye ‘duyulma’ hissi verebiliyor. Ancak bu, gerçek ilişkilerin yerini tutmuyor. Aşırı kullanımda sosyal beceriler körelebiliyor ve birey gerçek hayattan daha da uzaklaşabiliyor. Sosyal medya ise insanları birbirine bağlamak yerine çoğu zaman karşılaştırma, yetersizlik ve dışlanmışlık duygusunu besliyor.” uyarısında bulundu.
‘YALNIZLIK DUYGUSU KİŞİSEL ZAYIFLIK DEĞİL’
Dünya Sağlık Örgütü ve OECD raporları, yalnızlıkla mücadelenin yalnızca bireysel terapi veya kişisel çabayla çözülemeyeceğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, sorunun bireylerde değil, modern yaşamın yapısında yattığını vurguluyor. Bu nedenle çözümün sağlık sistemlerinden şehir planlamasına, eğitim politikalarından sosyal yaşama kadar geniş bir toplumsal çerçevede ele alınması gerektiği belirtiliyor.
Son yıllarda bazı ülkelerde uygulanan ‘sosyal reçeteleme’ modelleri, bu yaklaşımın somut örnekleri arasında yer alıyor. Bu modeller, bireyleri topluluk etkinliklerine ve sosyal alanlara yönlendirerek yalnızlık hissini azaltmayı amaçlıyor. İlk sonuçlar umut verici olmakla birlikte, bu adımların kalıcı ve yaygın hale getirilmesinin önemine vurgu yapılıyor.
Yeditepe Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları ABD Başkanı Doç. Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu, yalnızlığın yapısal boyutuna dikkat çekerek, “Yalnızlık bir karakter kusuru değil, modern yaşamın ürettiği yapısal bir sorun.” dedi.
Yeditepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü Başkanı Doç. Dr. Berke Kırıkkanat ise çözümün yönünü şu sözlerle özetledi: “Toplum olarak daha fazla bağlantıya değil, daha fazla anlamlı bağa ihtiyacımız var.”
Kaynak: Demirören Haber Ajansı




