Van yaylalarında koyunların yünleri, kadınların sabır ve özverisiyle işlenerek önce ipe, ardından kentin tarihi ve doğal güzelliklerini yansıtan kilimlere dönüşüyor.
Baharın gelmesiyle birlikte köylerden yaylalara götürülen koyunlar, yaz aylarında geleneksel yöntemlerle kırkılıyor. Bu süreçle birlikte hayvanlardan elde edilen yünler, kadınların emeğiyle uzun bir yolculuğa çıkıyor ve kilime dönüşme aşamasına geçiyor.
Yünler, katırlarla taşınarak derelerde yıkanıyor. Yıkanan yünler, güneşte kurutulduktan sonra çubuklarla dövülerek lifleri ayrıştırılıyor.
Yünler, taraklarla tarandıktan sonra geleneksel bir alet olan öreke ile eğrilerek ip haline getiriliyor.
Hazırlanan ipler, ceviz kabuğu, kırmızı soğan kabuğu ve çeşitli bitki ve köklerden elde edilen doğal boyaların bulunduğu kazanlarda kaynatılarak renklendiriliyor.
Uzun ve zahmetli işlemlerin ardından farklı renkler kazanan ipler, İpekyolu Halk Eğitimi Merkezi bünyesindeki tezgahlarda kadınlar tarafından ilmek ilmek işlenerek, tarihi ve doğal motiflerle süslenmiş kilimlere dönüşüyor.
“Yünleri ipe dönüştürüp kilimlerimizi dokuyoruz,” diyen kilim dokuyan Hamdiye Türkan, sürecin her aşamasında büyük bir emek harcandığını belirtti. Yünleri kırkıp derelerde yıkadıktan sonra tarama işlemi yaptıklarını ifade eden Türkan, “Van kilimlerini dokuyoruz. Yıkadıktan sonra ip haline getiriyoruz, renklendirip kilimlerimizi dokuyoruz.” dedi.
Kezban Sevinç, yünün ip haline getirilmesinin ardından boyama aşamasına geçildiğini söyledi. Sevinç, “Yün tarandıktan sonra eğirme işlemi yapılıyor. Kalınlık ve incelik, kilime göre ayarlanıyor. Daha sonra kazanlarda boyama işlemi gerçekleşiyor.” şeklinde konuştu.
İpekyolu Halk Eğitimi Merkezindeki kilim atölyesinde kurs alan Hamdiye Ertaş, iplerin hazırlanmasının aşamalı bir süreç olduğunu anlattı. Ertaş, “Kilim dokuyarak aile bütçemize katkı sağlıyoruz. Evimde de tezgah kurdum. Kilimler tamamlandığında Halk Eğitimi Merkezindekiler gelip bakıyor, beğenirse alıp götürüyorlar.” dedi.
İpekyolu Halk Eğitimi Merkezinde usta öğretici olarak görev yapan Belkız Ertaş, kursiyerlere kilim dokumayı öğrettiklerini belirtti. Kursiyerlerin eğitimlerinin ardından evlerinde üretim yaptığını ifade eden Ertaş, “Kursiyer arkadaşlarımıza kilim öğretiyoruz. Tezgahlar evlerine gönderiliyor ve orada kilim yapıyorlar. Van’ın doğal güzelliklerini ilmek ilmek kilimlere işliyorlar.” şeklinde konuştu.
Bu süreçte, kursiyerler ile birlikte Hoşap Kalesi’nin önünde, kalenin görüntüsünü kilimlere işlediklerini de kaydetti.
Kaynak: AA



