Teknoloji şirketleri, yapay zekanın artan işlem gücü ve veri merkezi gereksinimi nedeniyle gözlerini uzaya dikmiş durumda. Yörüngede kurulacak bu merkezlerin maliyetleri, projelerin ekonomik uygulanabilirliği hakkında çeşitli tartışmaları da beraberinde getiriyor.
AA muhabirinin derlemesine göre, yeni teknolojilerin yanı sıra artan yatırım iştahı ve ticari kullanım alanlarının genişlemesi, uzay ekonomisinin farklı bir yapıya evrilmesine yol açıyor.
Yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeler, veri merkezi talebini artırarak uzay tabanlı veri merkezi projelerini sektörün öncelikli konularından biri haline getirdi.
Bu tartışmalar, teknolojik boyutun yanı sıra ekonomik etkileri açısından da değerlendirmeye alınıyor.
“Uzay alanında talebin büyük kısmı devlet düzleminde gerçekleşiyor”
Oxford Üniversitesi Said Business School Öğretim Üyesi Dr. Oğuz Karasu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, uzay alanına yönelik kamu harcamalarının geçen yıl Çin’de arttığını, Avrupa ve ABD’de ise azaldığını belirtti.
Bu harcama azalışının, devletlerin maliyet yükünü özel sektöre devretme planının bir parçası olduğuna dikkat çeken Karasu, “Özel sektör, devletlere hem operasyonel hem de etkinlik anlamında daha fazla çözüm önerisi sunma opsiyonu ortaya çıkıyor. Dolayısıyla uzay alanında talebin büyük kısmı hâlâ devlet düzleminde gerçekleşiyor.” dedi.
Karasu, her endüstrinin kendine özgü dinamikleri olduğunu vurgulayarak, uzay alanında yoğun yatırım yapılan alt sektörlerin bulunduğunu ifade etti.
Ayrıca, yeterli yatırımı alamayan bazı alt sektörlerin de mevcut olduğunu belirten Karasu, “Zamanla piyasa tarafından dengeleneceğini düşünüyorum. Uzay endüstrisi, potansiyeli sayesinde hayal ettiklerini başarabilirlerse çok daha büyük finansal ve ekonomik etkiler yaratabilir; bu nedenle insanlar daha fazla yatırım yapma eğiliminde.” diye ekledi.
Uzaya veri merkezi göndermenin maliyeti
Karasu, yörüngede veri merkezini tutmanın teknik olarak çok etkili olmadığını ifade etti.
Fiziksel ortam ve soğutma sorunlarının öne çıktığını belirten Karasu, “Çok soğuk olduğu gibi, çok sıcak yerler de var. Örneğin, Dünya üzerinde Güneş’in önünden geçerken bu araçlar ciddi anlamda ısınıyor. Ortaya çıkan sıcaklığı dışarıya atmak teknik olarak kolay olmuyor. Bu nedenle yaptığımız çalışmada, önümüzdeki 10 yıl boyunca bunun iktisadi etkisinin olmayacağını gördük. Bunları bir deneme aşaması olarak değerlendirebiliriz.” şeklinde konuştu.
Güneş panelleri üzerine geçen yıl yaptıkları çalışmalara dair bilgi veren Karasu, bu projelerin uzay ortamında kullanılabilecek güneş panelleri ve üretilen enerjinin Dünya’ya geri gönderimi ile ilgili olduğunu aktardı.
Bu tür projelerin gerçekleşebilmesi için en önemli faktörün, SpaceX’in Starship roket sistemlerinin sürdürülebilirliğini kanıtlamak olduğunu vurgulayan Karasu, “Büyük araçlar olmadan bu projeleri uzaya gönderemiyoruz. Etkili bir veri merkezini uzaya göndermenin maliyeti, günümüzde Dünya’da veri merkezi kurmanın maliyetinden çok daha fazla.” dedi.
“Ekipleri sürdürülebilir hale getirmek en büyük önceliğimiz olmalı”
Oğuz Karasu, Anadolu Ajansı’nın (AA) “Global İletişim Ortağı” olduğu, Uluslararası Uzay Federasyonu tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda Türkiye Uzay Ajansı ile SAHA İstanbul’un ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nin (IAC 2026) önemine de dikkat çekti.
Türkiye’de 10 yıl önce Havacılık ve Uzay Fuarı’na katıldığını ifade eden Karasu, bu süre zarfında Türkiye’nin nereden nereye geldiğini gözlemleme fırsatı bulduğunu aktardı.
Karasu, Türkiye’nin uzay alanında büyük projelere sahip olduğunu vurgulayarak, “Toplum bu projeleri farklı algılayabilir, ancak bunları ‘Burada bir uzay aracı var.’ değil, ‘Bu uzay aracını üreten bir ekip var.’ şeklinde değerlendirmemiz gerekiyor. Bu uzay aracını üretecek yetkinliğe, uluslararası ilişkiler ağına, teknik ve finansal anlamda yeterliliğe sahip bir ekibin varlığını görüyoruz. Bu durum, önümüzdeki 10 yıl içinde bize nasıl katkılar sağlayacağına ve hangi imkanları açacağına dair önemli bir gösterge.” ifadelerini kullandı.
Bu nedenle, ekipleri güçlendirmek ve sürdürülebilir hale getirmek, en önemli hedef olmalıdır.
Kaynak: AA




