Uşak‘ta, Türk Patent ve Marka Kurumunca 2017 yılında tescillenen tarhananın üretimi, kadınlar tarafından evlerde ve kadın kooperatiflerinde imece usulü gerçekleştiriliyor. Bu sayede geleneksel lezzet, gelecek nesillere aktarılıyor.
Kentte bulunan 7 firma aracılığıyla üretilen ve Uşak ile özdeşleşen tarhana, köylerde bir araya gelen kadınların dayanışmasıyla sofralara ulaşıyor. Kent genelinde kadınların kurduğu 4 kooperatif, tarhananın üretimi ve satışı için önemli bir rol üstleniyor, bu da kadınların aile ekonomisine katkı sağlamasına olanak tanıyor.
Hava sıcaklıklarının etkisiyle eylül ayının sonlarında başlayan tarhana yapım süreci, aralık sonuna kadar sürüyor. Tarhana için kullanılan kırmızı biber, domates, soğan ve nane gibi malzemeler önce öğütülüyor, ardından un, nohut, yoğurt ve maya ile yoğrularak hamur haline getiriliyor. Hamur, fermantasyon süreci için tekne veya leğenlerde 21 gün bekletiliyor, istenen kıvama ulaştığında ise kadınlar tarafından küçük parçalara ayrılıyor.
Tarhana, bahçelerde ya da kooperatif binalarında beyaz çarşaflar üzerine serilerek gölgede kurutuluyor. Kurutma işlemi tamamlandıktan sonra, ufalanıp eleklerden geçiriliyor. Paketlenerek satışa hazır hale getirilen ürün, siparişler doğrultusunda müşterilere gönderiliyor. Uşak tarhanası, acılı ve acısız olmak üzere iki farklı çeşit olarak hazırlanıyor.
Banaz ilçesindeki Düzlüce Köyü Kadın Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nde tarhana üreten 56 yaşındaki Nezakat Işık, AA muhabirine yaptığı açıklamada, tarhana yapımını küçük yaşlarda annesinden öğrendiğini belirtti. Uzun süre evinde tarhana yapıp satarak kazancını sağladığını ifade eden Işık, 2021 yılından itibaren köydeki kadınlarla birlikte kooperatif içerisinde üretim yaptıklarını aktardı.
Işık, yılda 6 ton tarhana sattıklarını belirterek, “Daha önceleri eşe, dosta, akrabaya yaparken 2021 yılında kooperatif kurduk. Kooperatifte yapmaya başladık. Bütün kadınlar burada keyifli bir şekilde üretim yapıyoruz. Elimde kendi harçlığım olduğu zaman daha rahat harcıyorsun. Bu benim için önemli bir katkı sağlıyor.” dedi.
Köydeki arkadaşlarıyla birlikte tarhana üretimi gerçekleştiren 46 yaşındaki Meyser Çelikkanat, “Üretmek, güzel bir şey. Kadınlarla birlikte ürettiğimiz zaman mutlu oluyoruz. Aile bütçemize ve kendi bütçemize katkıda bulunuyoruz. Çocuklarımıza bir şeyler verebiliyoruz. Eşimizin eline bakmıyoruz. Evde de boş zaman geçirmiyoruz. Tarhana yapım dönemini dört gözle bekliyoruz çünkü evde zaman geçmiyor bizim için. Arkadaşlarla bir araya gelip tarhana yapma fırsatını sabırsızlıkla bekliyoruz.” şeklinde konuştu.
54 yaşındaki Naciye Öztürk de, arkadaşlarıyla bir araya gelerek tarhana yaptıklarını ve eş, dost, akraba aracılığıyla gelen müşterilere sattıklarını ifade etti.
Kaynak: AA



