Çin kökenli çevrimiçi alışveriş platformu TEMU, Türkiye’deki satışlarına yeniden başladı.
Düşük fiyatlarıyla dikkat çeken TEMU, gümrük muafiyetinin kaldırılmasından olumsuz etkilenen firmalar arasında yer alıyordu.
7 Ocak’ta yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla, yurt dışından yapılan alışverişlerde 30 euroya kadar gümrük alınmaması uygulamasına son verilmişti.
Bu gelişmenin ardından TEMU, Türkiye’ye yurtdışından satışlarını durdurmak zorunda kaldı.
Türk kullanıcılar, TEMU üzerinden sadece yerli satıcıların ürünlerini satın alabiliyordu.
Ancak şirket, Türkiye’de bir ithalatçı şirket kurarak gümrük engelini aşmayı başardı.
Artık Türkiye’deki yurtdışı satışları yeniden başladı ve sepet alt limiti 580 lira olarak belirlendi.
BBC Türkçe‘ye açıklama yapan Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, TEMU ürünlerinin yüzde 20’lik vergiye tabi olacağını ancak yine de piyasadaki ürünlerden daha ucuz olacağını ifade etti.
Şahin, ”Türkiye’de maliyetler oldukça yüksek. Yakında Türkiye’de yeniden TEMU rüzgarı esecek” şeklinde konuştu.
TEMU’dan nasıl alışveriş yapılacak?
Şirketin Türkiye piyasasından tamamen çekilmesi beklenirken, yeni bir adımla ‘WhaleCo’ isimli yerel bir şirket kurduğunu açıkladı.
WhaleCo, TEMU’nun resmi ithalatçısı olarak faaliyet gösterecek.
Bu yeni şirket, ürünlerin Türkiye’ye girişi, gümrük işlemleri ve dağıtım süreçlerini üstlenecek.
Ürünler artık ticari ithalat kapsamında Türkiye’ye girecek.
Bu durum, ‘bireysel ithalat’ statüsünün yerini alacak.
Yeni sistemde tüketiciler, vergiyi sipariş sırasında peşin olarak ödeyecek ve gümrük işlemleri şirket tarafından gerçekleştirilecek.
Bu sayede alıcıların sonradan beklenmedik ek vergilerle karşılaşmasının önüne geçilmiş olacak.
Dünyanın önde gelen e-ticaret platformlarından biri olan TEMU, Çin’den tüm dünyaya gönderdiği uygun fiyatlı ürünlerle hızla büyüdü.
Türkiye’de ise özellikle 2024 sonlarından itibaren TEMU’ya olan ilgi artış gösterdi.
Kullanıcılar, piyasadaki rakiplerine göre çok daha düşük fiyatlı ürünlere ulaşabildiklerini belirterek TEMU ürünlerine yöneldiler.
Bu ilgi, Türkiye’deki diğer rakipleri endişelendirirken, gümrük muafiyetinin haksız rekabete yol açtığı tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Gümrük muafiyetinin kaldırılmasıyla birlikte, ekstra düzenlemeler, belgeler ve vergi işlemleri ile birçok tüketicinin alışverişi yavaşladı veya durdu.
TEMU, Türkiye’deki yurtdışı satışlarını geçici olarak durdurmuştu.
TEMU neden tercih ediliyor?
Çin kökenli e-ticaret platformu TEMU, en çok düşük fiyatlarıyla kullanıcıların ilgisini çekti.
Yüksek enflasyon nedeniyle alım gücünde düşüş yaşayan kullanıcılar, sosyal medyada TEMU ile yerel piyasadaki ürünlerin fiyatlarını karşılaştırmaya başladılar.
Uzun gümrük sürelerine rağmen, Çin’den uygun fiyatlı ürün satın alma talebi artış gösterdi.
Ucuz alışverişin adreslerinden biri olarak kabul edilen TEMU’daki geniş ürün yelpazesi, pazardaki hızlı büyümesine katkı sağladı.
Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, TEMU’nun piyasada oluşan boşluğu doldurduğunu ve tüketicilere ucuz alışveriş imkanı sunduğunu belirtiyor.
Şahin, Çin’in ucuz işçilik ve devlet teşvikleri sayesinde maliyetleri önemli ölçüde düşürdüğünü ve kaliteyi koruduğunu vurguluyor:
”Yüzde 20’lik vergiye rağmen ürünlerin fiyatı yine de benzerlerinden daha uygun olacak. Bu durum tüketici için hem alternatif hem de avantaj.”
”Türkiye’de özellikle enerji maliyetlerindeki artış doğrudan tüketiciye yansıyor.”
Pahalılık nedeniyle tüketicilerin fiyat algısının giderek bozulduğunu kaydeden Şahin, piyasanın fiyatlama konusunda denetimden uzak kaldığını ifade ediyor:
”Dün 10 liraya aldığınız bir ürün bugün 20 lira olduğunda herhangi bir şaşkınlık hissedilmiyor.”
”Halbuki dün 10 liraydı, ne zaman yüzde yüz zam geldi? Anormal durumlar normalleşti ve kabullenildi.”
”Denetimlerin sıklaştığına dair halka bazı açıklamalar yapılıyor ancak bunlar sonuç vermiyor. Piyasa, kendi kurallarını ve fiyatlarını tamamen kendisi belirliyor.”
‘Rekabeti artırmak için yerli üretici güçlendirilmeli’
BBC Türkçe‘ye konuşan sivil toplum temsilcileri, TEMU’nun Türkiye pazarına dönüşünün rekabeti artıracağını değerlendiriyor.
Şahin, tüketicilerin ucuz ürünlere erişimini engellemek yerine, yerli üreticinin rekabet gücünü artıracak önlemlerin alınması gerektiğini savunuyor.
”TEMU, binlerce kilometre öteden getirdiği ürünleriyle hem kalite hem de fiyat açısından yerel ürünlerden daha avantajlı. Öncelikle bunu çözmeliyiz.”
Şahin, milyonlarca tüketicinin en kaliteli ürünlere en uygun fiyatlarla ulaşmasını sağlayacak yollar bulmak gerektiğine dikkat çekiyor.
”Vatandaşın daha uygun fiyatlı ürünlere erişimini kısıtlamak yerine rekabeti artırıcı modeller geliştirmeli ve yerel üreticilerin daha kaliteli ürünleri daha ucuz üretmelerini sağlamalıyız.”
”85 milyon nüfuslu bir ülkede, Avrupa ile Asya’nın tam ortasında, her türlü imkana sahip bir coğrafyada, vatandaşlarımız TEMU’dan ucuza mal almakla mutlu oluyor.”
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal da TEMU’nun piyasada rekabet artırıcı bir alternatif olduğunu vurguluyor.
”Tüketiciler, kaliteli ürünlere ekonomik fiyatlarla ulaşmalı. Çoğu tüketici yoksulluk ve açlık sınırının altında yaşıyor ve alım güçleri oldukça zayıf” diye konuşuyor.
Peki, satışların ithalat şirketi üzerinden yapılması ne gibi bir değişiklik yaratacak?
Koçal, yurtdışından ürün temininde yaşanan birçok lojistik ve yapısal engelin aşılacağını düşünüyor.
Ürünlerin tüketiciye daha hızlı ve güvenilir bir şekilde ulaşmasının mümkün olacağını, yetkili servis gibi hizmetlerin de devreye gireceğini belirtiyor.
Koçal ayrıca, ürün kalitesi ve güvenliği açısından ek denetim mekanizmalarının uygulanacağını kaydediyor.
Ancak bunların yanı sıra, ürün fiyatlarının artma ihtimaline de dikkat çekiyor:
”İthalat şirketinin kurulması nedeniyle fiyatlar yükselirse, yine aynı duruma geri döneriz ve bu, tüketici aleyhine sonuçlanır.”
Sahibi kim?
TEMU’nun sahibi, Çin merkezli PDD Holdings şirketidir.
Bu şirket, aynı zamanda Çin’deki popüler Pinduoduo adlı e-ticaret platformunun da sahibidir.
TEMU’yu ise PDD Holdings’in ABD’deki iştiraki yönetmektedir.
TEMU’nun internet sitesinde, ürün değişim ve iade süreçlerini de kapsayan bir “Sipariş Koruma Programı” bulunmaktadır.
Bu program kapsamında, ürün açıklaması veya görselleriyle uyuşmayan, hasarlı veya teslim edilmeyen siparişler için iade hakkı tanınmaktadır.
TEMU, iadeye uygun ürünler için talep oluştur




