Nasa astronotlarının Ay’a inişine katkıda bulunan çığır açıcı araştırmanın öncüsü bilgisayar bilimcisi, 90 yaşında hayatını kaybetti. Margaret Hamilton, NASA’nın Apollo görevleri için yazılım geliştiren ekipte liderlik yaparak “yazılım mühendisliği” terimini ilk kez ortaya atan isimlerden biriydi. Hamilton’ın eski işvereni Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT), onun 30 Eylül’de vefat ettiğini doğruladı. MIT, açıklamasında “Hamilton, bir öncüydü ve zamanının çok ilerisindeydi” ifadesini kullanarak, yazılım mühendisliğinin henüz yaygınlaşmadığı dönemde bu alanda çalıştığını vurguladı.
Hamilton, 1959’dan 1970’lerin ortalarına kadar MIT’de görev aldı ve Yazılım Mühendisliği Bölümü’nü yönetti. Bu bölümde, NASA’nın Apollo 11 projesi için ABD’li astronotlar Neil Armstrong ve Buzz Aldrin’in Ay’a güvenli bir şekilde inişini sağlayan tüm uçuş içi yazılımları geliştiren mühendis ekibine liderlik etti. 2019 yılında Guardian gazetesine verdiği bir röportajda, “Hem fikrin kendisi hem de daha önce hiç yapılmamış olması beni cezbetti. Ekibe katılan ilk programcı ve işe aldıkları ilk kadındım” şeklinde konuşmuştu.
1969 yılında, Apollo 11’in tarihi Ay’a inişinden yalnızca birkaç dakika önce, gemideki bilgisayar bir hata olduğunu bildiren bir alarm verdi. Bu hata, bilgisayarın aşırı yüklendiğini gösteriyordu ve karmaşık inişin başarısız olabileceği düşünülüyordu. Ancak MIT’ye göre Hamilton ve ekibi, görevleri arka planda durdurarak Ay’a inişi önceliklendiren “öncelik odaklı yazılım” tasarlayarak bu sorunu aştı. Ekibin çalışmaları, Hamilton’ın yanında yükselen basılı kod yığınının bulunduğu 1969 tarihli bir fotoğrafla ölümsüzleşti.
2016 yılında Hamilton, bilime ve uzay yolculuğuna yaptığı katkılardan dolayı Barack Obama tarafından Başkanlık Özgürlük Madalyası ile onurlandırıldı. O dönemde Obama, Hamilton’ın “insanlığı uzaya göndermeye yardımcı olan, adı olmayan kadınlar kuşağını sembolize ettiğini” belirtmişti. 1936 yılında Indiana’da dünyaya gelen Hamilton, 1955’te Michigan Üniversitesi’nde matematik eğitimi aldıktan sonra Earlham Koleji’nde 1958’de matematik alanında lisans diploması aldı. Bir yıl sonra eşiyle birlikte Boston, Massachusetts’e taşındı ve başlangıçta kocasının hukuk eğitimine destek olmak amacıyla MIT’de çalışmaya başladı.
1970’lerden itibaren Hamilton, uzmanlığını kullanarak kendi yazılım şirketlerini kurdu; bunlardan biri olan Hamilton Technologies halen Massachusetts’te faaliyet göstermektedir. Earlham Koleji, sosyal medya üzerinden bir açıklama yaparak, “Ölümünden dolayı üzgünüz ancak uzun yaşamı boyunca elde ettiği olağanüstü başarıları kutlama fırsatı bulduğumuz için minnettarız” dedi. Ayrıca, “Onun öncü ruhu ve olağanüstü mirası, gelecek nesil Earlham sakinlerine ilham vermeye devam edecek” şeklinde bir ifadeye yer verildi. Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisi yapay zeka kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, yayınlanmadan önce bir BBC gazetecisi tarafından kontrol edilmiştir.





