Haber: Kadir DEVİR / Kamera: Tunahan GÜLER
(ANKARA) – Medeni Kanun’un 100. yılı vesilesiyle Ankara’da “Cumhuriyet, Yurttaşlık ve Laiklik” temalı bir etkinlik gerçekleştirildi. Etkinlikte konuşan Ankara Barosu Başkanı Elçin Özge Şimşek Çağlayan, “Ortak bir yaşamı nasıl inşa etmek istiyoruz? Kadınların eşit olduğu, emeğin değer bulduğu, kimsenin inancı ve yaşam tarzı nedeniyle dışlanmadığı, hukukun herkes için güvence sağladığı bir gelecek için hepimizin çabası gerekmekte” ifadelerini kullandı.
“Cumhuriyet, Yurttaşlık ve Laiklik” başlıklı bu etkinlikte, medeni hukuk, kadın hakları ve laiklik mücadelesinin önemi ele alındı. Ankara Barosu, Laiklik Meclisi ve Türkiye İnsan Hakları Kurumu Vakfı (TİHAK) tarafından ortaklaşa düzenlenen buluşma, Ankara Barosu’nda gerçekleştirildi. Açılış konuşmalarını ise Elçin Özge Şimşek Çağlayan, TİHAK Başkanı Oğuz Gemalmaz ve Laiklik Meclisi Sözcüsü Umut Kuruç yaptı. Etkinliğin moderatörlüğünü iktisatçı Prof. Dr. Bilsay Kuruç üstlendi.
Ankara Barosu Başkanı Elçin Özge Şimşek Çağlayan, Medeni Kanun’un Cumhuriyet’in hukuki devrimi, laiklik ve eşitlik anlayışının en önemli kazanımlarından biri olduğuna dikkat çekti. 1926 yılında kabul edilen Medeni Kanun’un, özellikle kadınların hukuki durumunu güçlendirerek toplumsal dönüşümü sağladığını belirten Çağlayan, baro başkanlığını da bu devrimin somut bir kazanımı olarak değerlendirdi. Kadınların hak ve özgürlüklerinin farklı yorumlara ve güç ilişkilerine tabi olmaması gerektiğinin altını çizen Çağlayan, ekonomik bağımlılık, şiddet ve eğitimdeki eşitsizliklerin hala kadınların özgür karar verme haklarını kısıtladığını ifade etti.
Çağlayan, Cumhuriyet’in kazanımlarını korumanın ve henüz gerçekleştirilemeyen eşitlik için mücadele etmenin ortak bir sorumluluk olduğunu belirterek, “Yurttaşlık, insanın yaşamını etkileyen kararlarda söz sahibi olabilmesini de içerir. Güvenli çalışma, emeğin karşılığını alma, örgütlenme ve hak arama koşulları zayıfladığında eşit yurttaşlık da zarar görür. Biz avukatlar, haklarla yaşam arasındaki bu mesafeyi her gün gözlemliyoruz. Şiddetten korunmak isteyen bir kadının, ücretini alamayan bir işçinin, hakkını aramak için mahkeme kapısında bekleyen bir yurttaşın yaşadığı zorluklar, hukuk devletinin gerçek sınavıdır. Bizler, nasıl bir ortak yaşam kurmak istiyoruz? Kadınların eşit olduğu, emeğin değer bulduğu, kimsenin inancı ve yaşam tarzı nedeniyle dışlanmadığı, hukukun herkes için güvence oluşturduğu bir gelecek için hepimizin çabası gerekmektedir” dedi.
“HAKLAR YUKARIDAN BAĞIŞLANMAZ, AŞAĞIDAN MÜCADELEYLE KAZANILIR”
TÜİHAK Başkanı Oğuz Gemalmaz, medeni hukukun tarihsel gelişimini değerlendirerek, hukukun toplumun üretim ve mülkiyet ilişkileriyle şekillendiğini vurguladı. Osmanlı döneminde yürürlüğe giren Mecelle’nin önemli bir hukuki gelişme olduğunu, ancak aile, evlenme ve boşanma hukukunu kapsamadığını hatırlatan Gemalmaz, Cumhuriyet döneminde laik ve ülke genelinde geçerli bir hukuk sistemine geçiş yapıldığını ifade etti. 1926 yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu’nun modern hukuk sisteminin temellerini oluşturduğunu kaydeden Gemalmaz, hukukun toplumsal değişimle birlikte dönüşmesi gerektiğine dikkat çekti.
Hukuki dönüşümlerin toplumsal mücadeleler ve üretim ilişkilerindeki değişimlerle gerçekleştiğini belirten Gemalmaz, “Haklar yukarıdan bağışlanmaz, aşağıdan mücadeleyle kazanılır” dedi. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un önemine değinen Gemalmaz, Medeni Kanun’un hukuki eşitliğin zeminini oluştururken, 6284’ün şiddet karşısında korunmayı amaçladığını ifade etti. İstanbul Sözleşmesi’nin kadına yönelik şiddeti devletin müdahale etmesi gereken bir sosyal sorun olarak ele aldığını belirten Gemalmaz, Türkiye’nin 2021’de İstanbul Sözleşmesi’nden ayrılmasına rağmen 6284’ün hâlâ Türk hukuk sisteminin önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
Laiklik Meclisi Sözcüsü Umut Kuruç, Medeni Kanun’un Cumhuriyet devriminin hukuki temeli olduğunu belirterek, laikliğin yurttaşlık bilincinin ve toplumsal hakların güvencesi olduğunu ifade etti. Kuruç, Medeni Kanun’un ümmet ve tebaa anlayışından yurttaşlık temelli toplumsal yapıya geçişin hukuki güvencesi olduğunu dile getirdi.
“MEDENİ KANUN KARŞI DEVRİM SALDIRISINI YÜRÜTENLERİN HEDEFİNDE”
Kuruç, “Yüzyıl önce Cumhuriyet devrimimizin bir ürünü ve hukuki temeli olarak kabul edilmiş ve yürürlüğe girmiştir. Ancak bugün Cumhuriyet’in tüm kurumlarının tasfiyesini hedef alan karşı devrim saldırıları nedeniyle Medeni Kanun hedef alınmaktadır. Toplumsal hakların yok sayıldığı ve eşitsizliklerin kabul edildiği bir yapı oluşturulmaya çalışılmaktadır” dedi.
Son olarak, Prof. Dr. Bilsay Kuruç, Cumhuriyet’in 100. yılının yalnızca tarihi bir dönüm noktası olmadığını, aynı zamanda toplumsal değerleri ve kazanımları hatırlamak açısından büyük bir öneme sahip olduğunu belirtti. Kuruç, hukukun temeli olan eşitlik olmadan toplumsal düzenin sağlanamayacağını ifade etti. Eşitlik ve özgürlüğün ancak mücadeleyle kazanılabileceğinin altını çizen Kuruç, Medeni Kanun mücadelesinin Erzurum Kongresi’nden itibaren başladığını vurguladı.
Kaynak: ANKA



