Karabük Üniversitesi, yapay zeka ile lazer tarama teknolojilerini bir araya getiren bir araştırma projesi geliştirdi. Bu proje, TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenme onayı aldı.
Proje, Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulu’ndan Öğretim Görevlisi Dr. Hacer Kübra Sevinç tarafından yürütülmekte olup, “Hava Lidar Nokta Bulutlarının Transformer Tabanlı Semantik Segmentasyonunun Açıklanabilir Yapay Zeka ile İncelenmesi” başlığını taşımaktadır. Projenin danışmanlığını ise Rektör Yardımcısı ve Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Rakıp Karaş üstleniyor.
Proje, havadan lazer taramalarıyla elde edilen üç boyutlu verilerin yapay zeka kullanılarak analiz edilmesi ve bu süreçte yapay zekanın karar verme mekanizmalarının açıklanabilir hale getirilmesini hedefliyor.
Dr. Sevinç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, şehir planlaması, bina tespiti, yeşil alanların izlenmesi ve doğal çevre analizi gibi birçok alanda üç boyutlu haritalama teknolojilerinin önemli bir rol oynadığını belirtti.
Lidar teknolojisinin, uçak veya insansız hava araçları aracılığıyla yeryüzündeki nesnelerin konumlarını ve yüksekliklerini ölçebildiğini ifade eden Sevinç, bu sayede binalar, ağaçlar, yollar ve arazi yüzeyinin milyonlarca üç boyutlu noktadan oluşan dijital verilerle temsil edilebileceğini kaydetti. Bu büyük veri setinin insan gücüyle incelenmesinin oldukça zaman alıcı olduğunu dile getiren Sevinç, yapay zeka teknolojilerinin bu noktaları otomatik olarak analiz ederek hangi alanların bina, bitki örtüsü veya zemin olduğunu belirlemeye yardımcı olduğunu aktardı.
Sevinç, projenin temel amacının yapay zekanın doğru tahminlerde bulunmasının yanı sıra, bu tahminlerin hangi bilgilere dayandığını anlamak olduğunu vurguladı. Örneğin, yapay zeka bir grup üç boyutlu noktayı bina olarak sınıflandırdığında, bu kararın alınmasında noktaların yüksekliği, geometrik yapısı veya çevresindeki diğer noktalarla olan ilişkilerinin etkisinin araştırılacağını belirtti.
Altı ay sürecek proje kapsamında, üç boyutlu lidar verilerini analiz eden yapay zeka modelinin karar süreçleri, çeşitli açıklanabilir yapay zeka yöntemleriyle değerlendirilecek. Elde edilen bulguların karşılaştırılmasıyla modelin hangi durumlarda başarılı olduğu ve hangi koşullarda hata yaptığı incelenecek.
Bu çalışmadan elde edilecek bilimsel sonuçların, gelecekte akıllı şehir uygulamaları, üç boyutlu şehir modellemesi, arazi kullanımı analizi, çevresel izleme ve coğrafi bilgi sistemleri alanlarında geliştirilecek yapay zeka çözümlerine önemli katkılarda bulunması bekleniyor.
Kaynak: AA



