İngiltere, Avustralya‘nın ardından 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medyayı yasaklamaya yönelik adımlar atmaya hazırlanıyor. Başbakan Keir Starmer, bu önlemlerin bir parçası olarak yapay zeka robotlarına da sınır getirileceğini duyurdu. İngiliz hükümeti, 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya yasağı getirmeyi planlıyor. Starmer’in bugün yaptığı açıklamaya göre, 2024 yılının ilkbaharında yürürlüğe girmesi beklenen yeni düzenleme, Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook ve X gibi platformları kapsayacak; ancak mesajlaşma uygulaması WhatsApp bu yasak kapsamı dışında kalacak. Başbakan Starmer, “Sosyal medya çocukları mutsuz ediyor” diyerek, bu adımın toplum ve aileler açısından önemli bir eşik olduğunu vurguladı. Ayrıca, büyüme çağındaki çocukların çevrimiçi ortamlarda “tehlikeli” ve bağımlılık yapıcı içeriklere maruz kaldığını hatırlatarak bu düzenlemenin gerekliliğini açıkladı.
Starmer’in verdiği bilgilere göre, YouTube Kids, Lego Play veya Google Classroom gibi pedagojik açıdan faydalı olduğu kabul edilen platformlar için bir yasak getirilmemesi planlanıyor. Bu uygulamalar, çocukların erişimine açık kalmaya devam edecek.
Ayrıca, Starmer Londra’da yaptığı açıklamada, çocuk ve gençlerin yabancı kullanıcılar tarafından hedef alınmasını ve manipüle edilmesini engellemek amacıyla çevrimiçi oyunlar ve canlı yayın platformlarına yönelik “dünya genelinde öncü tedbirler” alacaklarını belirtti. Bunun yanında, büyüme çağındaki çocukların yapay zeka robotlarıyla cinsel ilişki veya diğer rol oyunlarını simüle eden kullanımlarının da yasaklanacağını ifade etti.
Teknoloji devlerinden talepler
Başbakan Starmer, ayrıca 18 yaş altındaki çocuk ve gençlerin akıllı telefon ve tablet kullanımlarını sınırlamak amacıyla geceleri sonsuz kaydırma (endless scrolling) özelliğine zorunlu bir blokaj koyma konusunu da incelediklerini açıkladı. Bu konuda detayların ise önümüzdeki ay duyurulacağı belirtildi.
Başbakan Starmer’in sosyal medya düzenlemesi konusundaki açıklamaları, parti içindeki istifalar ve artan baskılarla birlikte, gelecekteki belirsizlikleri de beraberinde getiriyor. İşçi Partisi liderinin, yakın zamanda parti içi rakipleri tarafından bir liderlik yarışına zorlanması muhtemel görünüyor. Bu nedenle, planlanan sosyal medya düzenlemesinin hayata geçirilip geçirilemeyeceği henüz kesinlik kazanmış değil.
Geniş katılımlı danışma süreci
Öte yandan, İngiltere hükümetinin sosyal medya yasağına yönelik planı öncesinde, gençlerin sosyal medya yasaklarını ve uygulamaların kullanım sürelerini test eden bir çalışma yürütüldüğü, bu kapsamda Mayıs ayı sonuna kadar yaklaşık 116 bin geri bildirim alındığı açıklandı. Sosyal medya düzenlemesine dair ankete katılan ebeveynlerin yüzde 83’ü, çocukların sosyal medya kullanımının zararlarının, sağladığı faydalardan daha fazla olduğunu belirtirken, yüzde 91’i de 16 yaş sınırının getirilmesinden yana olduğunu ifade etti.
Sosyal medya yasağı konusunda ilk adımı atan ülke ise Avustralya oldu. Geçen yıl sonunda 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya yasağını yürürlüğe koyan Avustralya, bu alanda öncü bir ülke olmayı başarmıştı. O tarihten bu yana, Endonezya, Avusturya, Fransa ve Kanada gibi bazı ülkeler de benzer yasaklar getireceklerini duyurdu. Türkiye de Mayıs itibarıyla 15 yaş altındaki çocukların sosyal medyaya erişiminde kısıtlamalar getirdi.
Teknoloji devleri Starmer hükümetini hedef alır mı?
Başbakan Starmer’in bu girişimi, birçok internet şirketine ev sahipliği yapan Amerika Birleşik Devletleri’ni (ABD) rahatsız edebilir. ABD’nin Londra Büyükelçiliği, yakın zamanda “geniş kapsamlı sosyal medya yasakları” konusunda uyarılarda bulunmuştu.
Geçen hafta İngiltere, Amerikalı teknoloji devlerine, çocukların akıllı telefon ve tabletler aracılığıyla çıplak fotoğraflar göndermesini veya almasını engellemeleri için ilave tedbirler almaları amacıyla üç ay süre vermişti.
Çocuk koruma örgütleri ve sektörün tepkileri
İngiltere’deki çocuk koruma kuruluşu Çocuklara Karşı Yapılan Zulmü Önleme Derneği (National Society for the Prevention of Cruelty to Children), hükümetin yasak planını çocuklar ve ebeveynler için bir “kazanç” olarak nitelendirdi. Ancak bunun için çevrimiçi ağlarda güvenilir yaş doğrulamalarının yapılması ve 16 yaş altındaki bireyler için yasağın tutarlı bir şekilde uygulanması gerektiğinin altını çizdi.
Çocukları Kurtarın (Save The Children) kuruluşundan Jeffrey DeMarco, planlanan yasağın “çocukları daha az denetlenen alanlara itmesi” ve bu alanlarda yardım arama ve bulma olasılıklarının daha düşük olmasından endişe duyduklarını ifade etti. Video platformu YouTube da benzer bir görüşle, çocuklara yönelik getirilecek toptan bir yasağın, onları internette “daha az güvenli alanların” kucağına iteceği uyarısında bulundu. Sektör birliği TechUK ise açıklanan önlemlerin, sorunu gerçekten çözmekten ziyade başka bir yere kaydırma riski taşıdığı yönünde endişelerini dile getirdi.
Almanya’daki durum ve tartışmalar
Çocuk ve gençlerin sosyal medyaya erişiminde yaş sınırı getirilmesi konusu Almanya’da da tartışılmakta. Almanya Federal Aile Bakanı Karin Prien tarafından görevlendirilen bir komisyon, dijital platformlarda çocuk ve gençlerin daha iyi korunmasına yönelik tavsiyeler geliştirme çalışmaları yürütüyor. Hükümet sözcüsünün Berlin’de yaptığı açıklamaya göre, ilgili kurul önümüzdeki hafta somut bir eylem planı için önerilerini sunacak. Hükümet, olası önlemleri ancak bu rapordan sonra değerlendirecek.
Alman Etik Kurulu, geçtiğimiz hafta büyüme çağındaki gençler için çevrimiçi ağların toptan yasaklanmasına karşı çıkmıştı. Kurul, bunun yerine tüm dijital hizmetlerin risklerini göz önünde bulunduran dengeli bir koruma konseptine ihtiyaç duyulduğu görüşünü savunuyor.
AFP, dpa/ETO, TY
Kaynak: Deutsche Welle




