Birbiri ardına gelen telefonlar, hastanelerin büyük bir siber saldırıya maruz kaldığını gösteriyordu. Suçlular, çok sayıda insanın hayatını tehdit eden bir tehdit oluşturarak hastane ağlarına sızmayı başarmıştı.
Romanya Ulusal Siber Güvenlik Merkezi’nde (DNSC) uzmanlar, ülke genelinde yaygın olarak kullanılan bir tıbbi yazılımdan yararlanarak saldırganların nasıl yayıldığını endişeyle izliyordu.
Siber güvenlik kurumu başkanı Dan Cimpean, zor bir karar almak zorunda kaldı. Ancak mevcut durumda tek seçenek olarak, hastanelere acil bir talimat vermekti.
100’den fazla hastaneye iletilen mesajda, “İnternetten derhal çıkın.” denildi.
Şubat 2024’te Romanya’daki hastanelere yönelik gerçekleştirilen bu siber saldırı, dünya çapında sağlık sistemlerini hedef alan en ciddi saldırılardan biri olarak değerlendiriliyor. Bu tür olayların ise giderek daha sık yaşandığı gözlemleniyor.
ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), sağlık sektörünün son dönemde kritik ulusal altyapılar arasında en çok hedef alınan alan haline geldiğini bildirdi.
Romanya’da 100 hastanenin internet bağlantısının kesilmesi, saldırganların ilerlemesini durdurdu ve yetkililere durumu değerlendirmek için zaman kazandırdı.
Ancak bu durumun bedeli ağır oldu.
Bağlı cihazlar, e-postalar ve internet tarayıcıları kullanılamaz hale geldi. Tıbbi personel, kalem ve kâğıda dönmek zorunda kaldı. Bilişim ekipleri zamanla yarışırken, ulusal siber müdahale merkezi saldırganların sisteme nasıl girdiğini araştırdı. Doktorlar ve hemşireler, hastaları korumak için geçici çözümler geliştirmeye çalıştı.
10 Şubat 2024’ten itibaren dört gün süren bu çalışmalar, sağlık çalışanları ve siber güvenlik uzmanları tarafından büyük takdir topladı.
Olay sırasında uygulanan tepkiler ve geliştirilen çözümler, günümüzde birçok yerde afet ve kriz planlamacıları tarafından örnek vaka olarak ele alınıyor. Yetkililer, büyük çaplı bir hastane saldırısına nasıl karşılık verilmesi gerektiği hakkında bu deneyimden ders çıkarmaya çabalıyor.
Bükreş’in yaklaşık 120 kilometre kuzeydoğusundaki Buzau Hastanesi’nde çalışan cerrah Oana Goidescu, saldırı uyarısı geldiğinde nöbetteydi. Uyarıya göre, saldırganlar Bükreş merkezli bir yazılım şirketini aşarak yaygın kullanılan “Hippocrates” sağlık sistemine sızmayı başarmıştı.
Goidescu, “Oldukça tatsız bir deneyimdi,” diyerek durumu özetliyor. “Çünkü dijital hasta kayıtları yalnızca bir hasta listesinden ibaret değil. Her hasta için laboratuvar testleri, radyoloji işlemleri, ilaçlar ve tıbbi malzemeler talep ediyoruz. Bunların hepsi bir anda ortadan kayboldu.”
Hippocrates sistemi, hasta kabulünden maaş işlemlerine, eczane lojistiğinden test sonuçlarına kadar birçok sürecin yönetiminde sağlık çalışanları tarafından kullanılıyor.
Saldırganlar, bu sistemi kullanan hastaneleri “BackMyData” adlı bir fidye yazılımıyla enfekte etmeye başlamıştı. Dosyalar, anlamsız karakterlere dönüşüyor ve karşılığında Bitcoin cinsinden fidye talep ediliyordu.
Saldırının başlamasından bir gün sonra, ilk sorunları fark edenler Bükreş’in kuzeybatısındaki Pitești Çocuk Hastanesi çalışanları oldu. Pazartesi sabahına gelindiğinde, birçok hastane Hippocrates sisteminin çalışmadığını bildirdi.
Hastaneler çevrimdışı hale gelince, siber güvenlik uzmanları Hippocrates’in geliştiricileriyle iş birliği yaparak kaç sistemin enfekte olduğunu belirlemeye ve saldırganları sistemlerden çıkarmaya çalıştı.
Bu süreçte hastane çalışanları, hasta bakımını sürdürebilmek için alternatif yöntemler geliştirdi. Bükreş’teki Carol Davila Hastanesi’nde görevli Vlad Paic, “Sistemin kısa sürede onarılamayacağını görünce her hastayı kayıt altına alabileceğimiz çevrimdışı bir yöntem geliştirdik,” dedi. “Laboratuvardan sonuçları kâğıt üzerinde göndermelerini istedik.” Hasta bakımının aksamaması için Excel ve diğer çevrimdışı araçlar kullanıldı.
Bazı doktorlar, Romanya’nın dijital sistemlere geçişinin görece yakın bir tarihte gerçekleşmiş olmasının, yeniden kâğıt temelli yöntemlere dönmeyi kolaylaştırdığını belirtti.
Siber güvenlik araştırmacıları, gece boyunca çalışarak 26 hastanenin BackMyData tarafından enfekte olduğunu tespit etti. Ertesi gün enfekte olmayan hastaneler, ek güvenlik önlemleriyle yeniden internete bağlandı.
DNSC’ye göre, operasyonun başarısında önemli etkenlerden biri, medya aracılığıyla hastaneler ve kamuoyuyla kurulan iletişimdi. Yapılan açıklamalarda vatandaşlardan hastanelere zorunlu olmadıkça gitmemeleri istendi. Ancak buna rağmen bekleme salonları dolmaya devam etti.
Dr. Goidescu, bazı öfkeli hastaların tepkilerini sağlık çalışanlarına yönelttiğini ifade ediyor. “Bize, ‘Ya bu sizin anneniz olsaydı?’ diye soruyorlardı. Öfkelenmekte haklıydılar ama bunun bizim hatamız olmadığını anlatmaya çalışıyorduk.”
Verilen bir diğer kritik mesaj ise hastanelerin saldırganlarla iletişime geçmemesi ve fidye ödememesi gerektiğiydi. Saldırganlar, 160 bin euro tutarında Bitcoin talep etti. Ancak ülke genelinde alınan kararla fidye ödenmedi.
Hâlâ çevrimdışı olan hastanelerde BT ekipleri, sistemleri yedeklerden geri yüklemek için yoğun bir çaba harcadı. Çoğu hastanenin verilerinin güncel yedekleri bulunuyordu. Bu durum, olaydan çıkarılan en önemli derslerden biri oldu. Düzenli yedekleme yapan kurumlar, krizlerden çok daha hızlı toparlanabiliyor.
Beş gün içinde hastanelerin büyük bir bölümü yeniden çevrimiçi hale geldi ve faaliyetlerini normale yakın bir şekilde sürdürmeye başladı. Yetkililer, saldırı sonucunda herhangi bir ölüm veya hastalarda ciddi bir zarar meydana gelmediğini bildirdi.
Ancak saldırı sırasında kâğıda kaydedilen tüm bilgilerin sisteme yeniden girilmesi haftalar sürdü. Bazı veriler ise sonsuza dek kaybedildi.
Polis, saldırının arkasında kimlerin bulunduğuna yönelik soruşturma hakkında yorum yapmıyor. Ancak geçen yıl BackMyData ile bağlantılı bir fidye yazılımı grubunun internet sitesi, uluslararası bir operasyon kapsamında kapatılmıştı. Rusya dışında bulunan dört Rus vatandaşı gözaltına alınmıştı. Rus makamları ise Batılı kolluk kuvvetleriyle iş birliği yapmıyor.
Dan Cimpean, bu saldırının dünyanın herhangi bir yerinde gerçekleşebileceğini dile getiriyor. “Ne kadar fazla teknoloji kullanıyorsanız ve ne kadar dijitalleştiyseniz, risk de o kadar büyük.” şeklinde konuşuyor.
Geçen yıl İngiltere’nin ulusal sağlık sistemi NHS, Londra’daki birçok sağlık merkezini etkileyen bir kan testi şirketine yönelik siber saldırının bir hastanın ölümüne katkıda bulunduğunu doğrulamıştı. Bu durum, resmi olarak bir ölümle ilişkilendirilen ilk siber saldırı vakası olarak kaydedildi.
Aynı dönemde ABD’de sağlık hizmetleri şirketi Change Healthcare da bir saldırıya uğramış ve ülke genelinde ciddi aksaklıklar yaşanmıştı. Şirket, saldırganlara 22 milyon dolar fidye ödemek zorunda kalmıştı.
Yılın ilerleyen dönemlerinde saldırganlar, ABD’deki bir başka sağlık kuruluşu olan Ascension’a yönelik saldırıyla da büyük bir karmaşaya neden oldu.
Bükreş merkezli siber güvenlik şirketi Bitdefender’da görev yapan Alina Bîzga, hastanelerin suçlular için cazip hedefler olduğunu vurguladı. “Hastaneler kritik hizmetler sunuyor. Suçlular, ne kadar fazla




