Ana muhalefet partisi Halkın Gücü’nün lideri Jang Dong-hyeok, merkez bankası dijital parası (CBDC) çıkarılmadan önce mahremiyet, harcama özgürlüğü ve para tercihi gibi konuların güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. Jang, yalnızca ödeme kolaylığı ve verimliliğin böyle bir sisteme geçişi gerekçelendirmeye yetmeyeceğini ifade etti.
Bu açıklamalar, Güney Kore Merkez Bankası’nın Project Hangang adı verilen dijital para denemesi sürecinin ikinci aşamasını genişlettiği bir dönemde yapıldı. Muhalefet lideri, yetkililerin işlemleri ne ölçüde izleyebileceği ve dijital paranın kullanım alanı ile süre sınırlamaları hakkında net bilgi verilmesini talep etti.
HALKIN GÜCÜ PARTİSİ CBDC İÇİN YASAL GÜVENCE TALEP ETTİ
Jang, vatandaşların kullanacakları para türünü seçme hakkının korunması gerektiğini de belirtti. Halkın kendini güvende hissetmesi için gerekli yasal ve kurumsal önlemler tamamlanmadan CBDC’ye karşı duracaklarını belirten lider, teknolojinin vatandaşları denetleyen bir araç haline dönüşmemesi gerektiğini savundu.
Güney Kore Merkez Bankası’nın yürüttüğü çalışma, doğrudan halka sunulacak bir perakende CBDC’nin tanıtımı değil. Project Hangang, merkez bankasının sağladığı toptan dijital altyapıyla ticari bankaların çıkardığı mevduat tokenlerini bir arada deniyor. Kullanıcılar, ilk aşamada banka hesaplarındaki parayı mobil uygulama aracılığıyla mevduat tokenine çevirerek belirlenen iş yerlerinde harcadı.
İlk denemede, bazı kamu destekleri için programlanabilir dijital kuponlar da kullanıldı. Bu kuponlar yalnızca belirlenen amaçlar doğrultusunda harcanabildi. Jang’ın kullanım alanı ve süre sınırlamaları hakkındaki soruları bu teknolojik imkâna dayanıyor. Merkez bankasının belgelerinde, aynı kısıtlamaların tüm mevduat tokenlerine veya geleneksel banka bakiyelerine uygulanacağına dair bir plan yer almıyor.
Merkez bankası daha önce Project Hangang kapsamındaki denemelerin, devlet ya da bankaların kullanıcıların bireysel token bakiyelerini belirleyip kontrol edemeyeceğini açıklamıştı. Ayrıca, bu denemenin resmi bir dijital para ihracı anlamına gelmediği vurgulandı.
Project Hangang’ın ilk halka açık aşaması, Nisan ile Haziran 2025 arasında yedi bankayla gerçekleştirildi ve 100 bine kadar yetişkinin katılımına açık oldu. İkinci aşamada ise banka sayısının dokuz, kullanılabilir cüzdan sayısının ise 500 bine kadar çıkarılması planlanıyor. Yeni aşama, kişiden kişiye transfer, biyometrik doğrulama ve mevduat hesapları ile token cüzdanları arasında otomatik para aktarımı gibi özellikleri içerecek.
2027’DE BAŞLAYACAK KRİPTO VERGİSİ İÇİN ERTELEME TALEP EDİLDİ
Ülkede bir diğer tartışma konusu, kripto kazançlarından alınacak vergi üzerine yoğunlaşıyor. Mevcut takvime göre, dijital varlıkların satışı, devri veya ödünç verilmesinden elde edilen yıllık kazancın 2,5 milyon wonu aşan kısmı 1 Ocak 2027 itibarıyla vergilendirilecek. Yüzde 20’lik temel orana yerel vergi eklendiğinde, etkili oran yüzde 22’ye çıkacak.
Verginin iki yıl daha ertelenmesini talep eden Ulusal Meclis dilekçesi, 30 gün içinde 50 bin doğrulanmış imzaya ulaştı. Bu durum, başvurunun ilgili Meclis komisyonu tarafından resmi incelemesine olanak sağladı. Yatırımcılar ve sektör temsilcileri, vergi altyapısının henüz tamamlanmadığını ve piyasa yapısındaki eksikliklerin devam ettiğini belirterek uygulamanın yatırımcıları yurt dışındaki platformlara yönlendirebileceğini savunuyor.
Kripto vergisinin başlangıcı daha önce üç kez ertelendi. Mayıs ayında verginin tamamen kaldırılmasını isteyen başka bir dilekçe, sekiz günde 50 bin imzayı aşarak komisyona gönderildi, ancak süreçte daha ileri bir adım atılmadı.
Hükümet ise yeni bir ertelemeye sıcak bakmıyor. Ekonomi ve Maliye Bakanı adayı Lee Hyoung-il, verginin gelecek ocak ayında yürürlüğe girmesi için hazırlıkların sürdüğünü ve ayrıntılı vergilendirme ölçütlerinin yıl sonuna kadar Ulusal Vergi Dairesi tarafından açıklanacağını duyurdu. Bu gelişmeler, hem dijital para denemesi hem de kripto vergisi konularının Güney Kore’nin yeni dijital varlık düzeninin belirlenmesinde önemli bir rol oynayacağını gösteriyor.




