ANKARA’da Başkent Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri, görme engelli bireylerin günlük hayatlarındaki engelleri algılayarak sesli bildirimde bulunan akıllı gözlük geliştirdi.
Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri Ata Eren Tekeli, Dilan Saygılı, Mehmet Kaan Yılmam ve Güneş Gürlek, görme engelli bireylerin karşılaştıkları zorlukları azaltmayı hedefleyen ‘Safe Step’ isimli bir akıllı gözlük projesi hazırladı. Gözlük, üzerindeki kamera ile çevresindeki nesneleri gerçek zamanlı olarak analiz ediyor. Bu sistem tarafından elde edilen veriler, Bluetooth bağlantısı aracılığıyla geliştirilen bir mobil uygulamaya aktarılıyor ve kullanıcıya sesli olarak bildiriliyor. Gözlük, insan, araç, ağaç, merdiven ve çukur gibi engelleri tespit edebiliyor; ayrıca Türk lirası banknotlarını da algılayarak kullanıcıya sesli geri bildirim sağlıyor. Erişilebilirlik odaklı tasarlanan uygulama, görme engelli bireylerin sistemi kolayca kullanabilmesine imkan tanıyor.
‘ÇUKUR, ARABA GİBİ ENGELLERİ TANIYOR’
Öğrencilerden Güneş Gürlek, gözlüğün insan, çukur, araba ve diğer nesneleri tanıma yeteneğini anlatarak, “Kullanıcıya sesli geri bildirim veriyoruz. Örneğin, kullanıcının eline 50 lira uzattığında gözlük sistemimiz ’50 lira’ diyerek geri bildirimde bulunuyor. Görme engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları zorlukların farkındayız; sadece bir beyaz baston ve sarı koridor kullanıyorlar. Bu koridor boyunca pek çok nesneyle karşılaşabiliyorlar. Bir çukurla karşılaştıklarında tepki verememeleri nedeniyle bu durumu sesli bildirim ile iletme ihtiyacı doğdu. Proje bu şekilde şekillendi. Geliştirme sürecimiz yaklaşık 9 ay sürdü. İlk olarak makine öğrenmesi ile bir yapay zeka geliştirdik. Ardından bu yapay zekayı eğittikten sonra donanımda gömülü yazılım geliştirdik ve mobil uygulamamızı oluşturduk. Sesli geri bildirim mobil uygulamadan sağlanıyor. Sonuçta tam bir gözlük sistemi ortaya çıktı” dedi.
‘SİSTEMİ TEST ETTİK’
Projenin yerli ve milli imkanlarla geliştirildiğini vurgulayan Gürlek, “Yurt dışında bu alanda bazı firmalar çalışmalar yapmış olsa da Türkiye’de bir örneğini göremediğimiz için bu alanda bir boşluk olduğunu düşündük ve projeyi geliştirmeye karar verdik. Sürdürülebilirlik açısından da önemli bir proje. Uygulama geliştirirken Türkçe dil desteği gibi özellikleri de göz önünde bulundurduğumuzu belirtmeliyim. Sistem, ilk olarak çukur, insan, araba ve ağaç gibi nesneleri tespit ediyor. Tüm Türk kağıt paralarını tanıyabiliyor. Ayrıca iki kağıt parayı bir araya getirdiğinizde toplam değerini de bildiriyor. Örneğin, iki adet 50 lirayı yan yana getirdiğinizde, sistemimiz toplam 100 lira olarak geri bildirimde bulunabiliyor. Fiyat açısından daha bütçe dostu bir sistem tasarlamaya çalıştık. Sistemi test ettik ve görme engelli bir dededen olumlu geri bildirim aldık” diye konuştu.
‘2’NCİLİK ÖDÜLÜ ALDIK’
Gürlek, bitirme projeleri arasında kendi bölümlerinde 2’ncilik ödülü aldıklarını belirterek, “Cihazımız şu anda ergonomik değil, biraz daha büyük. Onu küçültmek ve daha kullanışlı hale getirebilmek için çalışmak istiyoruz. Gelecekte daha kompakt bir sistem ve kabloların daha iyi yerleştirildiği bir yapıyı hedefliyoruz. Yatırımcıları bu noktada bekliyoruz. Gerçekten görme engelliler için çok faydalı bir proje olduğuna inanıyorum. Bütçe dostu olması sayesinde görme engelli bireylerin rahatlıkla kullanabileceği bir sistem sunuyoruz” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Demirören Haber Ajansı




