Avrupa Birliği’nin dijital euro projesi, salı günü gerçekleştirilen komite oylamasıyla önemli bir aşamayı geride bıraktı. Komite üyesi Fernando Navarrete Rojas, bu paketin “vatandaşların ödeme yöntemlerini seçme özgürlüğünü koruduğunu” ve dijital euronun “nakdin yerini almadan onu tamamlayacağını” ifade etti.
Onaylanan taslağa göre, dijital euro Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından çıkarılacak ve hem çevrimiçi hem de çevrimdışı ödemelerde kullanılabilecek. Çevrimiçi işlemler hesap tabanlı bir sistemle, çevrimdışı işlemler ise yerel cihaz depolamasıyla gerçekleştirilecek. Çevrimdışı işlemlerin fiziksel nakit ile eşdeğer olması nedeniyle, cihazın kaybedilmesi, paranın geri ödemesiz kaybına yol açacak. Taslak, işlemleri kişisel verileri ifşa etmeden doğrulayan sıfır bilgi kanıtı (ZKP) gibi gizlilik teknolojilerini içermekte ve ECB’nin kişisel kimlik verilerine erişimi olmayacak.
İŞLETMELER DİJİTAL EUROYU 24 SAAT TUTABİLECEK
Taslak, finansal istikrarı sağlamak amacıyla bireylerin tutabileceği dijital euro miktarına bir üst sınır getirmekte. Bu limitler, ECB’nin tavsiyeleri doğrultusunda Avrupa Komisyonu tarafından belirlenecek ve düzenli olarak gözden geçirilecek. Dijital euro, faiz ödemeyecek ve işletmeler, gelen ödemeleri yalnızca 24 saate kadar geçici olarak tutabilecek. İşletmelerin dijital euroyu kabul etmesi genel olarak zorunlu olacak; sadece dijital ödeme almayan çok küçük firmalar ve serbest meslek sahipleri için istisnalar tanınacak. Hesap erişimi ve ödemeler gibi temel hizmetler ücretsiz olacak, çevrimdışı işlemler için de herhangi bir ücret alınmayacak.
DİJİTAL EURO İÇİN 2029 HEDEFLENİYOR
Yasa, bankalar, ödeme sağlayıcıları ve düzenlemeye tabi kripto şirketlerini kapsayan geniş bir dağıtım modeli öngörmekte. Postaneler ve elektronik para sağlayıcıları, dijital euroyu euro bölgesi genelinde dağıtma yetkisine sahip olacak. ECB’nin lansman öncesinde teknik kurallarını tamamlaması, pilot testler yapması ve ödeme sağlayıcılarıyla koordinasyon kurması gerekecek. Nihai yasanın onaylanmasının ardından en az iki yıllık bir yürürlük süreci başlayacak.
Bu onay, ECB’nin 2020 yılında CBDC için zemin hazırlamasının ardından önemli bir engeli aşmasını sağladı. Proje, tamamlanmamış mevzuat nedeniyle defalarca ertelendi. ECB Yürütme Kurulu üyesi Piero Cipollone, eylül ayında dijital euronun büyük olasılıkla 2029’dan önce başlamayacağını öngörmüştü.
Dijital paraya yönelik atılan bu adım, özel sektördeki benzer girişimlerle aynı döneme denk geliyor. Avrupa bankacılık konsorsiyumu Qivalis, düzenlemeye tabi bir euro stablecoini geliştirmek amacıyla geçen ay 25 yeni banka ekleyerek üye sayısını 37’ye çıkardı. Amsterdam merkezli konsorsiyum, 2026’nın ikinci yarısında lansmanı hedefliyor. Bu gelişme, Avrupalı kurumların kripto piyasasında yaklaşık yüzde 98’ini oluşturan dolar tabanlı stablecoinlere alternatif oluşturma yarışına denk düşüyor.




