Adalet Bakanı Akın Gürlek, 12 Eylül 1980 askerî darbesinin yıldönümü nedeniyle bir mesaj yayınladı.
Bakan Gürlek, darbenin ardından askerî vesayetin “milletimizin iradesini gasp ettiğini” vurgulayarak, sivil siyasetin kesintiye uğramasının ülkenin siyasi, toplumsal ve hukuki hayatında kalıcı izler bıraktığını dile getirdi.
Ayrıca Gürlek, 12 Eylül’ün “millî iradenin üstünde vesayet kurmaya çalışan anlayışın demokrasi tarihimizdeki en ağır örneklerinden biri” olduğunu belirtti ve bu tarihin hafızalarda yer edindiğini ifade etti.
“SİVİL ANAYASA TARİHİ SORUMLULUĞUMUZ”
Bakan Gürlek, açıklamasında yeni anayasa tartışmalarına da dikkat çekti. Türkiye Yüzyılı hedeflerinin en önemli unsurlarından birinin, “Vesayetçi zihniyeti kurumsallaştıran ve darbe döneminin izlerini taşıyan 1982 Anayasası’nı tamamen geride bırakarak Türkiye‘yi sivil bir anayasaya kavuşturmak” olduğunu söyledi.
Ayrıca, milletin ortak iradesine dayanan; sivil, demokratik, özgürlükçü ve kapsayıcı bir yeni anayasanın ülkeye kazandırılmasının “gelecek nesillere karşı tarihi bir sorumluluk” taşıdığını vurguladı.
“HİÇBİR VESAYET ODAĞININ BULUNMADIĞI BİR TÜRKİYE”
Bakan Gürlek, mesajını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a atıfta bulunarak sonlandırdı:
“Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, millî iradenin üzerinde hiçbir vesayet odağının bulunmadığı daha demokratik, daha güçlü ve daha müreffeh bir Türkiye için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.”
12 EYLÜL VE 1982 ANAYASASI
12 Eylül 1980 tarihinde, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren komutasındaki Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koydu. Bu darbe ile birlikte TBMM ve hükümet feshedildi, siyasi partiler kapatıldı ve siyasi faaliyetler yasaklandı. Dönemde yüz binlerce kişi gözaltına alındı, çok sayıda kişi idam cezasına çarptırıldı ve infaz edildi.
Darbe yönetiminin hazırlattığı 1982 Anayasası, 7 Kasım 1982’de yapılan halk oylamasında kabul edilerek yürürlüğe girdi. Bu metin, temel hak ve özgürlüklere getirdiği sınırlamalar ve darbecilere yargı bağışıklığı tanıyan Geçici 15. madde nedeniyle yıllar boyunca eleştirildi. Söz konusu madde, 2010 anayasa değişikliği referandumuyla kaldırıldı; bu düzenlemenin ardından Kenan Evren ve dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Tahsin Şahinkaya yargılandı.
1982 Anayasası, bugüne kadar birçok kez değişikliğe uğradı; ancak “darbe anayasası” tanımı siyasetin gündeminde kalmaya devam ediyor. Yeni ve sivil bir anayasa hazırlanması, iktidarın son dönemde öne çıkardığı başlıklar arasında yer alıyor.




