2026-2028 döneminde elektrik sektöründe, uzaktan haberleşme yeteneğine sahip ve elektrik sistemine veri sağlayabilen toplam 3,4 milyon “PRO tipi” akıllı sayacın kurulması planlanmaktadır.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) gibi sektör temsilcileri ile birlikte Ankara’da Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) doğrultusunda yürütülen çalışmaları değerlendirmek amacıyla bir çalıştay düzenlemiştir.
EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Deniz Daştan, çalıştayın açılışında yaptığı konuşmada, akıllı sayaçların akıllı şebekelerin gelişiminde kritik bir rol oynadığını belirterek Türkiye’deki dönüşüm sürecinin 1 Mart itibarıyla başladığını ifade etmiştir.
Gelişmiş elektrik piyasalarında akıllı sayaç uygulamalarının yaygınlaştığına dikkat çeken Daştan, Türkiye’de de sayaçların büyük çoğunluğunun uzaktan erişim sağlama kapasitesine ulaşmasının hedeflendiğini vurgulamıştır.
Bu yıl MASS kapsamında yaklaşık 1,2 milyon PRO tipi akıllı sayacın kurulması, 2027’de 1,6 milyon ve 2028’de ise 600 bin sayacın daha eklenmesi planlanmaktadır. Böylece toplamda 3 yılda 3,4 milyon PRO tipi akıllı sayacın kurulumu hedeflenmektedir.
Mevcut durumda yaklaşık 21 bin PRO tipi sayacın kurulduğu ve bu sayaçların yaklaşık 41 bin EKO tipi sayaç ile bağlantılı olduğu belirtilmiştir. Daştan, saha kurulumlarının devam ettiğini ve sürecin hızlandırılmasının gerektiğini ifade etmiştir.
EPDK Başkanı, elektrik dağıtım şirketleri arasında PRO tipi sayaçların kurulum takvimlerinde farklılıklar olduğunu, bazı şirketlerin kurulumlara henüz başlamadığını, bazılarının ise sınırlı sayıda sayacın kurulumunu gerçekleştirdiğini kaydetmiştir.
Daştan, belirlenen hedeflere ulaşmak için mevcut kurulum hızının artırılması gerektiğini, sayaç üretiminden teknik şartnamelere kadar tüm süreçlerin dikkatlice ele alınmasının önemini vurgulamıştır.
Özellikle sayaç üretimi önündeki engellerin tespit edilmesi ve TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerin uygulamadaki etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğini dile getirmiştir.
Dağıtım şirketlerinin sayaç tedarikine ilişkin yaptıkları sözleşmelerin de süreçte önemli bir yer tuttuğunu belirten Daştan, yılın kalan kısmında kurulumların hızlandırılması ve oluşan farkların kapatılması konusundaki çalışmaların çalıştayda tartışılacağını ifade etmiştir.
Kurulacak PRO tipi sayaçların EKO tipi sayaçlarla bağlantılı olmasıyla yaklaşık 8 milyon kullanıcıya erişim sağlanmasının öngörüldüğünü aktaran Daştan, 2026 ve 2027 döneminde kurulacak sayaçların yaklaşık 1 milyon 150 bininin izleme kapsamına alınacağını açıklamıştır.
Bu sayaçlarla, özellikle tedarik sürekliliği ve teknik kalite parametrelerinin izlenebileceği, bu sayede yaklaşık 16 milyon kullanıcının verilerinin takip edilebilir hale geleceği belirtilmiştir.
Uzun vadede akıllı sayaç altyapısının genişletilmesi hedeflenirken, elektrik hattı üzerinden haberleşme (PLC) ve radyo frekansı (RF) teknolojilerinin devreye alınması planlanmaktadır. Ayrıca, MASS kapsamında geliştirilen mobil uygulama ile ilgili çalışmalara da değinilmiş, 21 elektrik dağıtım şirketiyle görüşmeler yapıldığı bildirilmiştir.
Daştan, 6 elektrik dağıtım şirketiyle 31 Ağustos itibarıyla pilot uygulamaya geçileceğini, 5 Ekim itibarıyla ise Türkiye genelinde canlı uygulamaya geçilmesinin hedeflendiğini açıklamıştır.
Projenin tüm aşamalarının yakından takip edilmesi ve ilgili tarafların koordinasyon içinde hareket etmesinin önemine vurgu yapan Daştan, çalıştayda sorunların kaynağının tespit edilmesi ve geleceğe yönelik çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla bir araya gelindiğini belirtmiştir.
TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Yakup Avan, MASS’ın yalnızca bir teknoloji projesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, Türkiye’nin elektrik dağıtım sisteminin daha dijital, ölçülebilir ve verimli hale getirilmesini amaçlayan bir dönüşüm süreci yürütüldüğünü ifade etmiştir.
Avan, sistemin uçtan uca güvenilir ve sürdürülebilir bir ekosistem olarak değerlendirilmesi gerektiğini, saha deneyimlerinin teknik düzenlemelerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını kaydetmiştir.
ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, akıllı şebekelerin elektrik dağıtım sektörünün dönüşüm vizyonunun önemli bileşenleri arasında yer aldığını belirtmiş, çalıştayda bu dönüşüm sürecine dair edinilen deneyimlerin değerlendirileceğini ifade etmiştir.
Çalıştayın ardından regülasyon ve teknik düzenlemeler, sayaç imalatçıları ile elektrik dağıtım şirketlerinin MASS uygulamalarına ilişkin oturumlarla devam etmiştir.
Kaynak: AA




