Anayasa Mahkemesi (AYM), Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda yer alan “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” ifadesinin Anayasa ile çelişmediğine karar verdi. Ancak, karşı oy kullanan üyeler bu düzenlemenin eşler arasında cinsiyete dayalı ayrımcılık yarattığını vurguladı.
YEREL MAHKEME, KANUN MADDESİNİN İPTALİNİ İSTEDİ
AYM’nin kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı. İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, bir davada Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 23. maddesindeki “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır. Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir” fıkrasının Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmederek, iptali için AYM’ye başvurdu.
“EŞİTLİK İLKELERİNE AYKIRI”
Başvuruda, kadının kendi adına bir nüfus kütüğüne sahip olmaması, evlenmesiyle kaydının baba hanesinden erkek eşin hanesine taşınması eleştirildi. Bu durumun kadın ile erkek arasında eşitlik ilkelerine ters düştüğü, cinsiyete dayalı ayrımcılığa yol açtığı ve nüfus kütüğünde kocanın esas alınmasının meşru bir amacı olmadığı ifade edildi.
AYM İPTAL İSTEMİNİ REDDETTİ
AYM, yaptığı inceleme sonucunda iptal talebini oy çokluğuyla reddetti. Kararda, nüfus kütüğünün teknik bir kayıt sistemi olduğu ve kadının kaydının kocasının hanesine taşınmasının hukuki statüsüne veya somut menfaatine doğrudan etkisinin bulunmadığı belirtildi. Hükmün Anayasa’nın hukuk devleti, eşitlik, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkı ile ailenin korunmasına dair hükümlerine aykırı olmadığı ifade edildi.
KARŞI OY: CİNSİYETE DAYALI FARKLI MUAMELE
AYM’nin beş üyesi ise düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği görüşünü savundu. Bu üyelerden dördü, nüfus kayıt sisteminin aile bağlarını yansıtması gerektiğini, ancak kadınların erkek eşin hanesine bağlı bir kayıt unsuruna dönüştürülmesinin hukuk devleti ilkesine aykırı olduğunu belirtti.
Bu karşı oyda, “İtiraz konusu düzenleme, evlilik birliği içinde benzer hukuki durumda olan kadın ve erkek arasında cinsiyete dayalı, haklı bir neden içermeyen farklı muamele oluşturmakta, kadının hukuki kişiliğini bağımsız bir birey olarak değil, erkek eşin hanesine bağlı olarak konumlandırmaktadır. Bu durum, eşler arası eşitlik anlayışını zedelemekte ve uluslararası insan hakları hukukundaki kadın-erkek eşitliği standartları ile çelişmektedir” denildi.
“ANAYASADAKİ 2 MADDEYE AYKIRI”
Diğer bir karşı oy gerekçesinde ise düzenlemenin kadın aleyhine olduğu ve Anayasa’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10. maddesi ile “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41. maddesine aykırı olduğu kaydedildi. Bu nedenle iptali gerektiği vurgulandı.
Kaynak: ANKA




