1. Haberler
  2. TEKNOLOJİ
  3. Saç Fırçalamanın Bilimsel Gerçekleri

Saç Fırçalamanın Bilimsel Gerçekleri

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Saçlarımla ilgili nasıl bir yol izleyeceğime karar verdiğim dönemden itibaren saçlarım sırtımın en altına kadar uzanıyordu. Çocukluğumda, bulduğum her fırsatta saçlarımı tarardım: Sabah uyanır uyanmaz, banyoya her gidişimde ve hatta ödev yaparken kısa bir mola verdiğimde bile.

Saçlarımı fırçalarken aklıma 1800’lerde yaşamış Avusturya İmparatoriçesi Sisi gelirdi.

Onun da benim gibi düz kahverengi saçları vardı, fakat saçları ayak bileklerine kadar uzanıyordu.

Söylentilere göre, saçlarını sağlıklı tutmak için her gece 100 fırça darbesi uygularmış. (Bu hikâyeye yıllarca inandım. Ancak bu makaleyi yazarken öğrendim ki, bu muhtemelen dünyanın dört bir yanındaki büyükanneler tarafından aktarılan bir şehir efsanesinden ibaret.)

Artık bir yetişkinim ve saçlarımı yalnızca duş alırken tarıyorum. Bunun dışında neredeyse hiç fırçalamıyorum. Yine de saçlarımın görünümü ve hissiyatı, en azından benim algıma göre, pek değişmedi.

Bu durumun sebebi şöyle: Victoria dönemine ait hikâyeler bir miktar doğruluk payı taşıyor olabilir, ancak saçınızı ne kadar fırçalamanız gerektiğine dair bilimsel gerçekler daha karmaşık. Bu sorunun cevabını anlamaya çalışanlar arasında fizikçilerden kuaförlere kadar birçok kişi yer alıyor. Çünkü doğru yanıt; saç tipinize, kullandığınız fırçaya, bakım rutininize ve daha birçok faktöre bağlı.

Şimdi gelin, saçınızı nasıl doğru bir şekilde fırçalayacağınıza bir göz atalım.

Tarih boyunca fırça

Taraklar ve saç fırçaları, dolayısıyla saç bakım alışkanlığı, tarih öncesi dönemlere kadar uzanıyor.

“The Hair Historian”ın (Saç tarihçisi) kurucusu Rachael Gibson’a göre insanlar, tarih boyunca hem temizlik hem de süslenme amacıyla çeşitli araçlar geliştirmiştir. Bu nedenle saç fırçalamak, dünyanın dört bir yanında önemli bir uygulama olmuştur.

Saçın 100 kez fırçalanması fikri büyük oranda Victoria döneminde ortaya çıkmıştır. O dönemde kadınlar, toplumsal beklentiler nedeniyle oldukça uzun saçlara sahipti.

Gibson’a göre saç, o dönemde kadınların “taçları” olarak görülüyor ve onların feminenlikleri ile toplumsal değerlerinin önemli bir parçasıydı.

O dönemin saç bakım rutini genellikle öncelikle saçın tarakla açılmasını içeriyordu. Böylece düğümler çözülüyor, saçtaki kir, kalıntılar, bit ve sirke temizleniyordu.

Ardından genellikle domuz kılından yapılmış doğal kıllı bir fırçayla saç fırçalanıyor, böylece saçın yüzeyi düzleştiriliyor, bakım yapılıyor ve doğal yağların saç boyunca dağılması sağlanıyordu.

Gibson’a göre aristokrat Victoria dönemi kadınları ayrıca kopan saç tellerinin kıyafetlerine dökülmesini önlemek için özel pelerinler kullanıyordu.

Toplanan saç telleri daha sonra saklanıyor ve saç modellerine hacim ve yapı kazandırmak amacıyla “ölü saç simitleri” adı verilen parçalar yapmak için değerlendiriliyordu.

1898 yılında ABD’nin Ohio eyaletinden Afrikalı Amerikalı kuaför Lyda Newman, sentetik kıllara sahip ilk saç fırçasını icat etti. Bu buluş, fırçaların daha ucuz ve daha kolay üretilebilmesini sağlayarak sektörde devrim yarattı.

Saç fırçalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, yanlış bilgiler de hızla yayıldı.

Saçın karmaşık fiziği

Örneğin, saçın sık fırçalanmasının saç uzamasını hızlandırdığı düşüncesi oldukça yaygındır.

2025 yılında yapılan bir ankette katılımcıların yüzde 46’sından fazlası hâlâ bu iddiaya inanıyordu.

Ancak ABD’nin California eyaletinde bir kuaför salonunun sahibi olan Nikki Corzine’a göre bu tamamen bir efsane.

Corzine, saçınızı daha sık fırçalayarak daha hızlı uzatamayacağınızı ifade ediyor.

Hatta saç bakımının saçı üzerindeki etkilerini inceleyen bilim insanları, aşırı fırçalamanın saça zarar verebileceğini ve saç kaybına yol açabileceğini öne sürüyor.

Bir araştırma ekibi, iki saç telinin birbirine dolanarak düğüm oluşturduğunda ve ardından düğüm çözülmeye çalışıldığında neler olduğunu taklit eden bir deney yaptı.

Sonuçlara göre daha fazla tarama ve fırçalama, özellikle kırık uçlara yatkın kişilerde saçın iç yapısında çatlaklar oluşmasına sebep oldu.

Daha sağlıklı saçlar bu baskıya daha dayanıklı olsa da tekrar eden gerilim sonunda onların da kırılmasına yol açabiliyor. Bu kez çatlaklar saçın dış yüzeyinden içeri doğru ilerliyordu.

Araştırmanın yazarlarından, İrlanda’daki Trinity College Dublin’de mühendislik profesörü olan David Taylor şöyle diyor:

“Biz bunun kırık uçların temel nedeni olduğuna inanıyoruz. Çünkü bu durumda saç çok fazla bükülüyor ve normalden çok daha yüksek gerilimlere maruz kalıyor.”

Taylor’a göre saç ne kadar fazla fırçalanırsa zarar görme ihtimali de o kadar artıyor.

Ancak asıl önemli olan şey fırça darbelerinin sayısından çok, fırçalarken uygulanan kuvvet.

Saç kırılmalarına ilişkin çeşitli istatistiksel analizler yapan TRI Princeton saç araştırma kuruluşundan Trefor Evans da tekrarlanan saç bakım işlemlerinin “birikimli yorgunluk hasarı” oluşturduğunu gösteriyor.

Bununla birlikte Evans, laboratuvar ortamında elde edilen sonuçların günlük hayattaki etkilerinin birebir yansıtılmayabileceğini vurguluyor.

Ona göre çoğu insan için fırçalamanın etkileri; saç boyaları, kimyasal işlemler ve ısıyla şekillendirme gibi uygulamaların yarattığı hasarın yanında son derece küçük kalıyor.

Evans, fırçalama ve taramanın neden olduğu hasarın çoğu kişi için “önemsiz” olduğunu ve bunların “hasar okyanusundaki birkaç damla” sayılabileceğini belirtiyor.

Fırçalamanın gizli faydaları

Corzine, “Nazik ve bilinçli bir şekilde saç fırçalamak düşman değildir” diyor.

“Problem fırçalamanın kendisi değil, nasıl fırçaladığınızdır.”

Saçı düzenli olarak fırçalamak, zamanla oluşabilecek büyük düğümlerin, keçeleşmenin ve dolaşmaların önüne geçmeye yardımcı oluyor.

Böylece saçınızı fırçalamaya karar verdiğinizde sert hareketler yapmak zorunda kalmıyor, daha az gerilim uyguluyor ve daha az kırılmaya neden oluyorsunuz.

Biyokimyacı Jared Reynolds da bu görüşü destekliyor:

“Saçı haftada bir kez sertçe fırçalamaya çalışmaktansa, günde bir veya iki kez düzenli şekilde fırçalamak çok daha az zarar verir.”

Ancak Reynolds, laboratuvar testlerinin günlük yaşamın doğal koşullarını tam olarak taklit edemediğini de hatırlatıyor.

Düzenli fırçalama ayrıca dökülmüş saç tellerinin, ölü deri parçacıklarının ve saç derisinde biriken kalıntıların temizlenmesine yardımcı oluyor. Bu birikintiler zamanla saç derisini tahriş eden bir mikro ortam oluşturabiliyor.

Saçınızı nasıl fırçalamalısınız?

En doğru yöntem saç tipinize bağlıdır.

ABD’nin Miami kentinde kuaför salonu sahibi olan Nichola Lynch’e göre düz veya dalgalı saçlara sahip olan çoğu kişi saçını haftada en az üç kez fırçalamalı. Hatta bazı kişiler

Saç Fırçalamanın Bilimsel Gerçekleri
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Kral Galatasaray Haber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!