Kocaeli’de güvenlik güçlerinin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilen yerli sensör, büyük ve hantal X-ray cihazlarına alternatif olma potansiyeli taşıyor. Lazer teknolojisi kullanılarak üretilen bu sensör, yalnızca hedeflenen patlayıcıyı tespit etme yeteneğine sahip.
Kocaeli’deki bir doktora tezi çalışmasında, güvenlik güçlerinin sahada kullanabileceği hızlı, taşınabilir ve güvenilir patlayıcı tespit sistemleri ihtiyacı üzerine “TNT Tabanlı Patlayıcıların Tespiti için Lazerle İndüklenmiş Grafen Sensörlerin Geliştirilmesi” projesi başarıyla tamamlandı. Bu proje kapsamında, lazerle indüklenmiş grafen yüzeyler özel peptidlerle modifiye edilerek yalnızca TNT molekülüne tepki veren seçici bir sensör malzemesi elde edildi. Laboratuvar testleri, sensör malzemesinin diğer moleküllere tepki vermediğini gösterdi. Düşük maliyeti ve taşınabilirliği ile dikkat çekiyor.
Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Araştırma Görevlisi Dr. Seda Kol, mevcut patlayıcı tespit sistemlerinin genellikle büyük, hantal ve maliyetli olduğuna dikkat çekerek, artan güvenlik tehditleri nedeniyle taşınması kolay ve pratik bir malzeme geliştirmeyi amaçladıklarını ifade etti.
Dr. Kol, çalışmanın güvenlik alanındaki ihtiyaçtan doğduğunu belirtti. “Günümüzde ülkeler, artan güvenlik tehditleri nedeniyle savunma alanına ciddi yatırımlar yapıyor. Özellikle patlayıcıların hızlı ve yerinde ölçüm alabilmesi oldukça kritik. Bu ihtiyaç nedeniyle mevcut sistemlerde bazı engellerle karşılaşıyoruz. Yüksek maliyetli ve taşınması zor cihazlar bu engeller arasında. Biz de bu ihtiyaçları göz önünde bulundurarak, hem taşınması kolay hem de maliyeti uygun, herkesin kullanabileceği pratik ama güvenilir bir sensör malzemesi geliştirmeyi hedefledik” dedi.
Sensörün çalışma prensibini açıklayan Kol, “Sensör malzemesini ‘çok akıllı yüzeyler’ olarak tanımlayabiliriz. Bu yüzeyleri özel peptidlerle modifiye ediyoruz. Bu peptidler sayesinde algılamak istediğimiz hedef molekülü kolaylıkla tespit edebiliyoruz. Ürettiğimiz malzeme hem hassas hem de seçici bir yapıdadır. Bu hassasiyet ve seçicilik, sensörün elektriksel bir değişimle ortaya çıkmaktadır. Bu elektriksel değişim, ortamda TNT’nin ya da hedef molekülün algılanmasını kolaylaştırıyor. TNT’yi algılamak için grafenin yüzeyine özel laboratuvar ortamında sentezlenmiş peptidleri modifiye ederek başarılı olduk. Bu peptidler direkt TNT’yi algılıyor, başka bir molekülü algılamıyor. Bu durum, sensör malzememizin ne kadar seçici ve hassas olduğunu gösteriyor. Mevcut sistemlerde hassasiyet kadar seçicilik de önemli bir konu.” şeklinde konuştu.
Laboratuvar aşamasında başarılı sonuçlar elde ettiklerini kaydeden Kol, projenin prototipinin üretilmesi gerektiğini vurguladı. “Gerçekleştirdiğimiz çalışma ile oldukça hassas ve hızlı bir malzeme geliştirmiş olduk. Sahada uygulama için farklı bölümlerle iş birliği yapmamız gerekiyor çünkü şu an sadece malzeme odaklı bir ürün geliştirdik. Ancak gelecekte ürünün bir cihaz haline getirilmesi ihtimali de oldukça yüksek. Laboratuvar ortamında çok iyi ölçümler aldık. Bu proje umut verici ve taşınabilir bir malzeme sunduğu için entegre edilmesi kolay. Ama bir prototipin üretilmesi için iş birliği yapılması gerekiyor” dedi.
Havalimanlarındaki X-ray gibi büyük cihazların yerine, anlık sahada ölçüm yapabilecek küçük cihazlara entegre edilebilecek bir malzeme ürettiklerini belirten Kol, “Sensörümüz şu an sadece TNT algılıyor. Seçiciliği sağlayan özel peptidler, yalnızca hedef molekülü hedef alıyor. Hedef molekülümüz TNT olduğu için sadece ona tepki veriyor. Bu çalışma farklı alanlarda da kullanılabilir. Örneğin, glikoz algılamak isterseniz, yüzey modifikasyonu buna göre yapılabilir. Sensör konusu oldukça kapsamlı ve zorlu bir alan. Üzerinde çalışmayı çok isterim ama düşük maliyetli üretim elde etmek için destek almamız gerekiyor. Bu projeye destek verilirse, çok güzel sonuçlar elde edileceğine inanıyorum.” şeklinde sözlerini tamamladı.
– KOCAELİ
Kaynak: İhlas Haber Ajansı




