Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilen yeni düzenleme ile 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya erişiminde kısıtlamalar getirildi.
Bu düzenleme ile birlikte sosyal medya platformlarının, yaş doğrulama sistemleri kurarak çocukların gelişimlerine uygun olmayan içeriklere erişimini engellemesi zorunlu hale geldi.
15 yaş ve üzeri kullanıcılar için ise yaşa uygun, ayrıştırılmış hizmetlerin sunulması gerekecek.
Yeni düzenlemenin kısa süre içerisinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.
YouTube Türkiye, bu yeni düzenleme sonrasında 15 yaş altındakilere ait hesapları kapatmak zorunda kalabileceğini bildirdi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 28 Mart’ta CNN Türk’te katıldığı yayında, 15 yaş altındaki çocuklara sosyal medya kısıtlaması getirilmesinin amacının “çocukları her türlü riskten ve zararlı içeriklerden korumak” olduğunu ifade etmişti.
Düzenlemenin yaklaşık 1,5 yıllık bir çalışmanın ürünü olduğunu belirten Bakan Göktaş, süreç boyunca uzmanlar, aileler, çocuklar ve sosyal medya şirketleriyle görüşmeler yapıldığını aktardı.
‘Platformlar sorumluluk almalı’
BBC Türkçe ile yaptığı röportajda Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yapay Zeka Çalışmaları Koordinatörü Prof. Dr. Selman Tunay Kamer, düzenlemenin “yasaktan ziyade bir koruma mekanizması” olarak görülmesi gerektiğini vurguladı.
Eğitim sosyoloğu Kamer, çocukların ergenlik döneminde nörolojik gelişimlerinin henüz tamamlanmadığını belirtirken, “Bilimsel araştırmalar, risk alma ve karar verme süreçlerinin 16 yaş civarında olgunlaştığını göstermektedir. Bu nedenle yaş sınırları rastgele değil, bilimsel verilere dayanmaktadır” dedi.
Düzenlemenin özgürlük tartışmalarını da beraberinde getirdiğini söyleyen Kamer, “Bu elbette bir kısıtlama. Ancak temel amaç çocukların dijital ortamda ihmal ve istismardan korunması” ifadelerini kullandı.
Kamer, düzenlemenin başarısının büyük ölçüde platformların sorumluluk almasına bağlı olduğunu belirtti.
“Yaş doğrulama ve içerik filtreleme teknik olarak zor değil. Asıl mesele bu sistemlerin gerçekten uygulanması ve denetlenmesidir” diyen Kamer, aksi takdirde şirketlere yönelik yaptırımlar getirilmesi gerektiğini savundu.
Ebeveyn denetiminin yeterli olmayacağını da vurgulayan Kamer, “Günümüzde ailelerin çocuklarıyla dijital iletişim kurma konusunda ciddi eksiklikleri bulunuyor. Bu nedenle sorumluluğun tamamen ebeveynlere bırakılması doğru değil” dedi.
‘Çok daha geniş bir kontrol mekanizmasının önünü açabilir’
Siber haklar ve ifade özgürlüğü alanında çalışan hukukçu ve akademisyen Yaman Akdeniz, düzenlemeye yönelik değerlendirmesinde uygulamanın kapsamı ve etkilerine dair ciddi soru işaretleri olduğunu belirtti.
Akdeniz’e göre, düzenleme kamuoyuna “çocukları koruma” amacıyla sunulsa da pratikte daha geniş bir kontrol mekanizmasının önünü açabilir.
Yaş doğrulamanın e-Devlet üzerinden yapılmasının planlandığını ve bunun tüm kullanıcıların kimlik bilgilerinin sosyal medya hesaplarıyla eşleştirilmesi anlamına gelebileceğini ifade eden Akdeniz, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in 22 Nisan’da CNN Türk’teki programında sosyal medya hesabı kullanmak isteyen kişilerin e-Devlet üzerinden doğrulama kodu alacaklarını söylediğini hatırlattı.
Bakan Gürlek, takma isimle hesap kurulabileceğini ancak TC kimlik numarası vermenin zorunlu olacağını belirtti ve “Katalog suçlar belirlenmiştir. Bunlar o hesabın olduğu platforma iletilecek ve suç işlendiyse bilgiler istenecek” dedi.
‘İşlev kayması yaşanabilir’
Yaman Akdeniz, “Bugün sosyal medya için kurulan bir sistem, yarın başka dijital hizmetler için de kullanılabilir” şeklinde konuştu.
Akdeniz, “Bu, ‘function creep’ [işlev kayması] dediğimiz, sistemin zamanla genişlemesi riskini beraberinde getiriyor” ifadelerini kullandı.
İşlev kayması terimi, bir sistemin veya teknolojinin başlangıçta belirlenen sınırlardan öteye, zamanla ve fark ettirmeden yeni amaçlar için kullanılmaya başlamasını tanımlıyor.
Ayrıca Akdeniz, yeni düzenlemeye göre YouTube ve Pinterest gibi eğitim veya içerik odaklı platformlara erişimin de kısıtlanabileceğini vurguladı. Bu durumun çocukların bilgiye erişim hakkını sınırlayabileceğini ve düzenleme sürecinin yeterince şeffaf ilerlemediğini belirtti.
“Diğer ülkelerde bu tür düzenlemeler uzun tartışmalar sonucunda şekillenirken, Türkiye’de süreç oldukça hızlı bir şekilde ilerledi” dedi.
Benzer yasak başka hangi ülkelerde var?
Türkiye, çocuklara yönelik sosyal medya yasağı getiren tek ülke değil. Dünyada bu tür bir yasak uygulayan ilk ülke Avustralya oldu.
Avustralya hükümeti, Aralık 2025 itibarıyla 16 yaş altındaki çocukların TikTok, Instagram, Snapchat, X ve Facebook gibi sosyal medya platformlarına erişimini engellemeyi planlıyor.
Messenger Kids, WhatsApp, Google Classroom ve YouTube Kids gibi platformlar ise bu yasağın dışında tutuldu.
Avustralya, sorumluluğu sosyal medya şirketlerine bırakarak kurallara uymayan şirketlere yaklaşık 50 milyon dolara kadar para cezası uygulayabiliyor.
Bu düzenleme, diğer ülkelerde de benzer tartışmaları hızlandırdı. Avrupa Parlamentosu, 26 Kasım 2025’te sosyal medya, video paylaşım platformları ve yapay zeka uygulamalarına Avrupa Birliği genelinde 16 yaş sınırı getirilmesine destek verdi.
Malezya, Aralık 2025’te 16 yaş altındaki çocuklara yönelik benzer bir uygulamayı hayata geçirmeyi planladığını açıkladı.
İngiltere’de de sosyal medyanın çocuklar üzerindeki bağımlılığı tartışılıyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 28 Mart’ta Sunday Mirror’a verdiği röportajda, sosyal medya şirketlerinin çocukları daha uzun süre platformda tutmayı hedeflediğini belirtti ve bunun için bir gerekçe görmediğini ifade etti.
İngiltere hükümeti, sosyal medyaya yönelik kısıtlamalar getirilip getirilmeyeceği konusunda uzmanlardan görüş alıyor. Avam Kamarası’nda 22 Nisan’da yapılan oylamada ise milletvekilleri, 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesini öngören öneriyi üçüncü kez reddetti.
Avustralya’da ne kadar uygulanabildi?
Bazı araştırmalar, Avustralya’da yasağa rağmen çocukların büyük bir bölümünün sosyal medya platformlarını kullanmaya devam ettiğini gösteriyor.
Molly Rose Foundation ve YouthInsight tarafından yapılan bir araştırma, 12-15 yaş aralığındaki 1050 çocuğu kapsıyor ve yasa yürürlüğe girmeden önce hesap sahibi olan çocukların yüzde 61’inin en az bir sosyal medya hesabına erişimlerini sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
Molly Rose Foundation, araştırmayı değerlendirirken Avustralya’daki uygulamanın, yasağı savunanların iddia ettiği gibi kesin bir “güvenlik bariyeri” işlevi görmediğini belirtti ve ailelere yanlış bir güvenlik hissi verebileceği uyarısında bulundu.
Yaş doğrulama ve yaş tahmini teknolojileri geliştiren şirketleri temsil eden Age Verification Providers Association (AVPA), Avustralya’daki 16 yaş altına yönelik sosyal medya yasağının uygulanmasında yaşanan sorunların platformların mevcut araçları yeterince kullanmamasından kaynaklandığını savunuyor.
Şirketler ise yaklaşımın hatalı olduğunu belirterek, kurallara uymak için ellerinden geleni yaptıklarını ifade ediyorlar.
Avustralya’nın çevrimiçi güvenlik




