Giresun Üniversitesi tarafından hayata geçirilen “Dijital Sanat ve Teknolojide Ekolojik Dönüşüm Projesi”, dijital sanat üretiminde enerji tüketimi ve kullanılan donanımlar açısından uluslararası standartların belirlenmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor.
Proje koordinatörü, Giresun Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Merve Güven Özkerim, AA muhabirine yaptığı açıklamada, dijital teknolojilerin sanatın üretiminden sergilenmesine, dolaşımından korunmasına kadar birçok aşamada kullanıldığını ifade etti.
Bu süreçlerin enerji tüketimi, donanım ihtiyacı ve elektronik atık gibi sıklıkla göz ardı edilen çevresel maliyetleri olduğunu vurgulayan Özkerim, daha az kaynakla, daha uzun ömürlü ve ekolojik açıdan sorumlu sanat üretimi üzerine odaklandıklarını belirtti.
Özkerim, dijital sanatın başlıca örneklerini bilgisayar ortamında üretilen görüntüler, dijital resimler, animasyonlar, video sanatı, üç boyutlu modellemeler, sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamaları ile yapay zeka destekli çalışmalar olarak sıraladı.
Dijital sanatın fiziksel dünyadan bağımsız olmadığını vurgulayan Özkerim, her dijital eserin arkasında bilgisayar, ekran, sunucu, yazılım ve enerji tüketen teknolojik altyapıların bulunduğunu açıkladı.
Yüksek çözünürlük ile enerji tüketimi arasındaki ilişkiye dikkat çeken Özkerim, “Dijital görüntüler piksellerden oluşuyor ve çözünürlük arttıkça işlenmesi gereken piksel sayısı da artıyor. Örneğin, 4K çözünürlüklü bir görüntü, full HD görüntüye göre 4 kat daha fazla piksel içeriyor.” şeklinde konuştu.
İklim krizinin tüm kesimlerin sorumluluğunu gerektirdiğini belirten Özkerim, “İklim krizi, sanatçıların ve kültür-sanat alanındaki tüm paydaşların yalnızca düşünce ve söylemlerini değil, üretim biçimlerini de dönüştürmesini gerektiren etik ve estetik bir sorumluluktur.” dedi.
Sanatsal üretimin, sanatçı, küratör, galeri, müze, koleksiyoner, teknoloji sağlayıcılar ve kültür kurumlarından oluşan geniş bir ekosistemin içinde gerçekleştiğini dile getiren Özkerim, bu ekosistemde ortak bir farkındalık ve sorumluluk anlayışı geliştirmeden sadece sanatçılardan ekolojik açıdan duyarlı üretim yapmalarını beklemenin gerçekçi olmayacağını kaydetti.
Teknolojik tercihlerin ekolojik, etik ve estetik boyutlarını değerlendirmeye yönelik ortak ilkeler oluşturmayı hedeflediklerini ifade eden Özkerim, “Böylece sorumluluğun yalnızca sanatçıya yüklenmediği, kültür kurumlarının, sergileme alanlarının ve diğer paydaşların da kendi uygulamalarını sorguladığı bir yaklaşımı desteklemeyi amaçlıyoruz.” şeklinde konuştu.
Özkerim, mevcut donanımların yeniden kullanımı, ortak teknolojik altyapılar, açık kaynak yazılımlar ve düşük kaynak gerektiren yaratıcı yöntemler aracılığıyla farklı üretim olanaklarının görünür hale gelmesinin önemine dikkat çekti.
Sanatçılara nasıl üretim yapmaları gerektiğini değil, daha adil, erişilebilir ve ekolojik açıdan sorumlu bir sanat ekosisteminin gelişmesine katkıda bulunmayı amaçladıklarını belirten Özkerim, “Çünkü sanatta yenilik yalnızca en son teknolojiyi kullanmakla değil, mevcut olanakları yeniden düşünmek ve farklı yaratıcı yollar geliştirmekle de mümkündür.” dedi.
Sanat eserinin değerlendirilmesinde kavramsal içerik, estetik nitelik ve özgünlüğün yanı sıra, üretiminde kullanılan teknolojilerin enerji tüketimi, donanım ihtiyacı, kullanım ömrü ve çevresel etkilerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini düşündüklerini kaydeden Özkerim, bu doğrultuda sanatçılar, küratörler ve kültür-sanat kurumları için ortak ilkeler geliştirmeyi ve uzun vadede uluslararası düzeyde uygulanabilir bir standart oluşturulmasına katkı sunmayı hedeflediklerini söyledi.
Özkerim, Antalya’da düzenlenen Küresel İklim Zirvesi COP31’e katılarak projeyi dijital poster formatında başarıyla sunduklarını da ekledi.
Kaynak: AA




