Babasının vasiyetini yerine getirmek amacıyla İstanbul’dan Kastamonu‘nun Küre ilçesindeki köyüne taşınan Hayriye Yüce, göç veren köyünü ve ilçesini canlandırmak üzere 11 kadınla birlikte bir kooperatif kurdu. Yöresel ürünler üreterek ekonomik hayata katkıda bulunan kadınlar, azimleriyle dikkat çekiyor.
İstanbul’da ikamet eden Hayriye Yüce, “topraklarınızı değerlendirin” vasiyeti üzerine memleketi Kastamonu‘nun Küre ilçesine bağlı Afşar İmam köyüne taşınma kararı aldı. Baba topraklarına dönen Yüce, sürekli göç veren köy ve ilçenin yeniden canlandırılması için çalışmalar başlattı. Yüce’nin öncülüğünde bir araya gelen kadınlar, 2024 yılının Kasım ayında Kastamonu Küre Girişimci Kadınlar Kooperatifini kurdu. 12 kadının bir araya gelerek oluşturduğu kooperatif, ilçenin 1800’lü yıllara dayanan kilim geleneğini gün yüzüne çıkarmak için çalışmalar yapıyor. Köyü adeta bir üretim merkezi haline getiren kadınlar, reçel, sirke, ekmek, mantı, su böreği ve baklava gibi ürünler de üretiyor. Ayrıca lavanta yetiştiriciliği, süt ürünleri üretimi ve deri dokuma alanlarında da projeler yürütüyorlar.
“Azmimiz ve inancımızla bunu yendik”
Babasının vasiyeti üzerine köye yerleştiğini ifade eden Yüce, “Buraya baba vasiyetini yerine getirmek için geldim. Kooperatifimizi kurma amacımız, yıllar önce istihdam olmadığı için boşaltılmış köyümüzü ve ilçemizi geri dönüşlerle canlandırmak ve yerel kalkınmayı sağlamak. İlk başlarda ‘yapamazsın, olmaz’ sözleriyle vazgeçirilmeye çok uğraşıldı. Ancak azmimiz ve inancımızla bunu yendik. 2024 yılının Kasım ayında kooperatifimizi kurduk. İlk olarak kilimle başladık. Kilim, Küre’mizin yerel üretimi ve geleneksel kültürüdür. Geçmişi 1800’lü yıllara uzanan Küre kilimini yangından kurtarılmış haliyle gün yüzüne çıkardık. Kurulduğumuz andan itibaren Halk Eğitim Merkezi bize kapılarını açtı ve öğrencileriyle birlikte bu kültürü yaygınlaştırmaya başladık” dedi.
“Vasiyet bizim için bir hedef oldu”
Süt ürünleri üretimine de başlanacağını belirten Yüce, “Mini mandıra mantığıyla süt işleme tesisi ve kaşar peynir üretimi için faaliyete geçtik. Bu projeleri yaparken köylülerimizin, kooperatif yönetimimizin ve muhtarlarımızın desteği çok önemliydi. Süt işleme tesisi için makinelerimizi KOOP-DES destekleri kapsamında temin ettik. Kırsal kalkınma destekleri ile inşaatımızı tamamlayıp prefabrik bir atölye kurarak önümüzdeki yıldan itibaren peynir üretimine başlayacağız. Babam vefat etmeden önce bizi, dört kız kardeşi bir araya topladı. ‘Kızım, ben bütün gençliğimi bu köye yatırdım. Gerekli hizmetleri buraya ulaştıramadık. Topraklarınızı değerlendirin. Birlik ve beraberlik için burayı kalkındırın’ diye vasiyet etti. Bu bizim için bir yol haritası oldu” şeklinde konuştu.
“Lavanta köyü oluşturmayı hedefliyoruz”
Her alanda üretim yapmaya çalıştıklarını dile getiren Yüce, “Bu yolda ilerlemeye niyet ettik. Ancak bu süreçte benim hastalık dönemim oldu. Dokuz yıl kanser tedavisi gördüm. Bu vasiyeti yerine getirebilir miyiz diye düşünürken Allah bize fırsat verdi. İkinci bir fırsatta da baba vasiyetini yerine getirmek için buraya geldik. Köylümüzün ve halkımızın desteğiyle bu kooperatifi kurduk. ‘Lavanta köyü’ oluşturmayı hedefliyoruz. Pilot dikimlerini geçen yıl yaptık ve burada lavanta yetiştirebileceğimizi öğrendik. Planlı bir şekilde dikim yapıyoruz. Etkinlik alanlarının olduğu, turizme açabileceğimiz şekilde bir dikim gerçekleştiriyoruz” ifadelerini kullandı.
“Deri işleme atölyemizi kurduk”
İlçeyi kalkındırmak, istihdam oluşturmak ve kadınlara yeni meslekler kazandırmak istediklerini belirten Yüce, “Sekiz atölyeden oluşan Küresel Sanat Evi projemiz var. Projemiz tamamen ilçeye özgüdür. Hem turizm açısından hem geri dönüşleri başlatması hem de istihdam alanı oluşturması açısından büyük önem taşıyor. Projenin içinde bakır madeninin tarihi, bakır atölyelerinin kurulması ve Küre kiliminin coğrafi işaretinin alınması gibi unsurlar bulunuyor. Deri dokuma mesleğine de ilk defa Küre’de başladık. Deri dokuma, genellikle yurt dışından ithal edilen bir ürün. ‘Neden bir Türk firması olmasın?’ düşüncesiyle bunu Küre’de dört kadınla başardık. Kendimizi geliştirdik ve küçük bir atölye kurduk. Bir ekibimiz hamur işleriyle, diğerleri ekmek, reçel ve şekerleme yapıyor. Reçellerimizin ve sirkelerimizin tescillerini aldık. Unlu mamuller, mantı, su böreği ve baklavanın da tescillerini aldık. Sipariş üzerine çalışıyoruz. Etkinliklerde de sipariş alıyoruz. Örneğin, belirli bir miktar su böreği siparişi geldiğinde, burada imal edip gönderiyoruz” dedi.
“Bir şeylerle uğraşmak, çalışmak istiyordum”
Kooperatif üyesi Raziye Türkmez, Hayriye Yüce’nin davetiyle çalışmalara katıldığını belirterek, “Reçel, sirke üretimlerine başladık. Çilekten, elmadan, alıçtan reçeller yapıyoruz. Allah’ın izniyle pekmezini de yapacağım. Biber reçelini denedim, başarılı oldum. Öğrenmenin yaşı yoktur. Sarımsağı denedim, başarılı oldum. Işkın otu, Bitlis’te yetişen bir bitki. Doğudan getirttim, onun sirkesini yaptım. Seneye inşallah reçelini yapacağım. Böyle bir şey istiyordum, uğraşmak, çalışmak istiyordum” dedi.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı



