1. Haberler
  2. TEKNOLOJİ
  3. Algoritmalar ve Gazetecilik: Gerçek Tehlikesi

Algoritmalar ve Gazetecilik: Gerçek Tehlikesi

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

TRT World Forum’un ikinci gününde Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, gazeteciliğin karşılaştığı zorluklara dikkat çekerek, “Bir gazeteci, tanıklarla mülakat yapmak, belgeleri kontrol etmek ve bir haberi doğrulamak için haftalar harcayabilir. Ancak internet üzerinden yayımlandığında, haberin erişimi, gazetecinin kontrol edemediği bir algoritmaya bağlıdır. Yapay zeka, kaynak belirtmeden araştırmaları özetleyebilir. Okuyucular bilgiye ulaşırken, bu bilgiyi üreten haber merkezi finansal sıkıntılarla boğuşur. Gazeteciler, kanıt toplamak için hayatlarını riske atarken, algoritmaların çalışmalarının kamuya ulaşmasını engellemesi ne anlama geliyor? Gerçek görünmez hale geldiğinde dezenformasyon daha da güçleniyor. Algoritma çağında yönetim kimde sorusunu sorarak başladık. Ancak belki de daha önemli olan, bu yönetimin kimin kontrolünde olduğudur. Gelecek, insanların elinde kalmalıdır. Düşünme yeteneği olan, gerçeği savunabilen ve seçimlerinin sonuçlarına katlanabilen bireylerin elinde olmalıdır. Algoritmalara insani ve etik bir yön vermeliyiz,” şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Duran, ‘TRT World Forum 2026’nın ikinci gününde ‘Algoritmik Çağda Kontrol Kimde? Şirketler, Devletler, Vatandaşlar’ başlıklı oturumun açılışında önemli açıklamalarda bulundu. Duran, “Dünkü konuşmamda, küresel düzenin durumu ve karşı karşıya olduğumuz yeni gerçeklikler hakkında bilgi vermiştim. Bugün ise değerli uzmanlarla birlikte daha spesifik ve zor bir soruyu ele alacağız. Algoritma çağında yönetim kimde? Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki dijital devrimle şekillenen bu çağda, karşılaştığımız meseleler bir egemenlik, adalet ve insanlık meselesidir,” ifadelerini kullandı.

‘GAZETECİLİĞİN BAĞIMSIZLIĞA, FİNANSAL DESTEĞE VE GÜÇLÜ MESLEK İLKELERİNE İHTİYACI VARDIR’

Duran, “On yıllar boyunca gazeteciliğin kendi ‘kapı bekçileri’ vardı. Editörler, haberlerin doğruluğunu, kamu yararına hizmet edip etmediğini ve haksız bir zarara yol açmadan yayımlanıp yayımlanamayacağını değerlendirirlerdi. Ancak günümüzde gazetelerin sahipleri, ticari çıkarları ve siyasi bağlılıkları ile editoryal kararlar üzerinde etkili olmaktadır. Bugün bu ‘bekçi’ giderek bir algoritma haline dönüşüyor. Bu durum, gazetecilik için ne anlama geliyor? Bir gazeteci, tanıklarla mülakat yapmak ve belgeleri kontrol etmek için haftalar harcayabilir. İnternette yayımlandığında, haberin erişimi yine bir algoritmaya bağlıdır. Yapay zeka, kaynak belirtmeden araştırmaları özetleyebilir. Okuyucular bilgiye ulaşırken, bu bilgiyi üreten haber merkezi finansal zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Haber artık tek bir tıkla erişilebilir hale gelmiştir. Peki, çatışma bölgesinden haber veren muhabirin parasını kim ödeyecek? Gazetecilik sadece görünürlükle var olamaz; bağımsızlık, finansal destek ve güçlü meslek ilkeleri gereklidir. Gazeteciliğin, kendisini duyması gereken insanlara ulaşması en önemli unsurdur,” dedi.

‘ÜLKESİNİN TARİHİNİ İNTERNETTE ARAYAN GENÇ BİR İNSANI HAYAL EDİN’

Duran, “Her milletin kendi tarihi, kültürü, dili ve değerleri vardır. Ancak günümüzde genç nesiller, tarihlerini giderek daha fazla dijital platformlar aracılığıyla keşfetmektedir. Ülkesinin tarihini internette arayan genç bir insanı hayal edin. Milyonlarca insan dünyayı anlamak için bu sistemlere başvururken, gelecek nesillerin kendi geçmişleri hakkında ne bileceğine kim karar verecek? Algoritma çağında yönetim kimde? Teknoloji şirketleri, yönetimin kullanıcılarda olduğunu iddia ediyor. Ne izleyeceklerini, okuyacaklarını veya paylaşacaklarını kendileri seçtiklerini söylüyorlar. Ancak algoritmalar, ekranlarımızda neyin görüneceğine çoktan karar verdiği için bu seçim ne kadar özgür olabilir?” şeklinde konuştu.

‘YİNE DE TEKNOLOJİ DEVLERİ SINIRLARI AŞIYOR, MUAZZAM MİKTARDA VERİYİ KONTROL EDİYOR’

Duran, “Devletler yasalar çıkarabilir ve düzenlemeler yapabilir. Ancak teknoloji devleri sınırları aşarak muazzam miktarda veriyi kontrol etmekte ve birçok ülkenin ötesinde kaynakları yönetmektedir. Ne şirketler ne de devletler bu soruya tek başlarına yanıt veremez. Dijital dünyanın geleceğini birkaç güçlü aktörün eline bırakamayız. Türkiye için bu, bir dijital egemenlik meselesidir. Bir millet, verilerini koruma, kültürel kimliğini muhafaza etme ve kendi hikayesini dünyaya anlatma kapasitesine sahip olmalıdır. Teknolojinin insanlığın hizmetinde kalmasını nasıl sağlayabiliriz? Üç temel ilke ile bu mümkün olabilir,” dedi.

‘BİRİNCİ İLKE ‘HESAP VEREBİLİRLİK’TİR’

Duran, “Birinci ilke ‘hesap verebilirlik’tir. Teknoloji şirketleri, kararlarının sorumluluğunu taşımadan kamusal yaşam üzerinde bu kadar büyük bir etki yaratamazlar. Algoritmaların nasıl çalıştığı hakkında daha fazla şeffaflık gerekmektedir. İnsanlar, içeriklerinin neden kısıtlandığını ve bazı bilgilerin neden daha fazla ilgi gördüğünü anlamalıdır. İkinci ilke ‘algoritmik dağıtımda adalet’tir. Bazı seslerin milyonlarca insana ulaşırken bazılarının neredeyse hiç duyulmadığı bir dijital dünyayı kabul edemeyiz. Bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü, her birey için eşit olmalıdır. Üçüncü ilke ise çoğulculuktur. Dijital dünya, dünyanın çeşitliliğini yansıtmalıdır; tek bir ülke veya kültür bu alanda hakim olmamalıdır,” ifadelerini kullandı.

‘DEZENFORMASYONLA MÜCADELE ETMEK VE İNSANLARIN GÜVENİLİR BİLGİYE ERİŞİMİNİ SAĞLAMAK İÇİN YORULMADAN ÇALIŞIYORLAR’

Duran, “Cumhurbaşkanımız, uluslararası topluma ‘Dünya beşten büyüktür’ sözünü sıkça hatırlatmaktadır. Aynı ilkenin dijital dünyayı anlamamıza da rehberlik etmesi gerektiğine inanıyorum. Dijital dünya, bir avuç teknoloji şirketinden daha büyüktür; farklı milletlere, kültürlere ve dillere aittir. Bu insanlar, küresel bilgi ortamında kendilerine yer bulmalıdır. Türkiye, daha adil ve kapsayıcı bir dijital düzene katkıda bulunmaya kararlıdır. Kamu yayıncımız TRT ve Anadolu Ajansı, farklı dillerdeki habercilikleriyle gerçeği dünya genelindeki izleyicilere ulaştırmaya devam etmektedir. Dezenformasyonla mücadele etmek ve insanların güvenilir bilgiye erişimini sağlamak için yorulmadan çalışmaktadırlar. En önemlisi, sesi duyulamayacak olanlara ses olmaktadırlar ve hikayelerinin dünyaya ulaşmasını sağlamaktadırlar. Bu misyon, zaman zaman büyük insani bedeller ödeyerek yürütülmektedir,” şeklinde sözlerini tamamladı.

‘BU GAZETECİLER DÜNYADA OLUP BİTENLERİ GÖSTERMEK İÇİN HAYATLARINI RİSKE ATTILAR’

Duran, “Gazze’de Anadolu Ajansı, İsrail’in hava saldırısında hayatını kaybeden serbest kameraman Montaser Al-Sawaf’ı kaybetti. TRT Arabi kameramanı Sami Şehade, Gazze’den bildirdiği sırada ağır yaralandı ve sağ bacağını kaybetti. Bu gazeteciler, dünyada olup bitenleri göstermek için hayatlarını riske attılar. Ancak gerçek belgelense bile, dünyanın onu göreceğinin bir garantisi yoktur. Büyük dijital platformlarda, Gazze’den gelen haberler ve görüntüler

Algoritmalar ve Gazetecilik: Gerçek Tehlikesi
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Kral Galatasaray Haber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!