1. Haberler
  2. MEDYA
  3. Mekke Anlaşması ile Bölgesel Barışa Adım

Mekke Anlaşması ile Bölgesel Barışa Adım

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

(TBMM) – Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, İran İslam Cumhuriyeti’nin bölge sorunlarına yerel çözümler bulunması ilkesini desteklediğini ve Mekke Anlaşması’na karşı olmadığını resmi ve gayri resmi yollarla ifade ettiğini belirtti. Oktay, bu paktın kimseye karşı değil, barış ve iş birliği vizyonunu paylaşan tüm bölge ülkelerine açık bir anlaşma olduğunu vurguladı.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması” ile ilgili kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda ele alınıyor. AK Parti Ankara Milletvekili Oktay, küresel rekabet ve belirsizliklerin arttığı bir dönemde Türkiye’nin milli menfaatlerini koruyan bağımsız bir dış politika yürüttüğünü ifade etti. Oktay, İsrail’in Filistin’deki saldırganlıkları ve Hürmüz ile Aden körfezlerindeki gerilimlerin küresel ekonomiyi olumsuz etkilediğine dikkat çekti.

Oktay, Rusya-Ukrayna savaşı ve Kafkaslar, Balkanlar ile Kuzey Afrika’daki istikrarsızlıkların bölgesel güvenliği doğrudan etkilediğini belirtti. Türkiye’nin, “savaşın kazananı, adil bir barışın kaybedeni olmaz” anlayışıyla tüm diplomatik imkanlarını seferber ettiğini söyledi. Krizlerin, bölge ülkelerinin ortak sorumluluğuyla çözülmesi gerektiğini vurgulayan Oktay, bugün tartışılan Mekke Anlaşması’nın bu iradenin somut bir adımı olduğunu kaydetti.

“TÜM AKTÖRLERİN KATILIMINA AÇIK”

Oktay, vekalet savaşlarının ağır bedeller ödettikleri coğrafyadaki sorunlara, yerel çözümler üretilmesinin kritik önem taşıdığını belirtti. Mekke Anlaşması’nın stratejik diyaloğu, karşılıklı güveni ve iş birliği kültürünü geliştirerek, Orta Doğu’da kolektif bir caydırıcılık oluşturmayı hedeflediğini ifade etti. Anlaşma, ortak savunma ve caydırıcılık, uluslararası güvenlik konularında düzenli istişareler, savunma sanayi ve güvenlik alanlarında iş birliği, tarafların Silahlı Kuvvetleri’nin birlikte çalışabilirliğini artırma ve terörle mücadele konularında güçlendirmeyi amaçlıyor.

Oktay, bu anlaşmanın üçüncü ülkelere karşı bir bloklaşma veya saldırı ittifakı olmadığını, aksine dışlayıcı bir güvenlik mimarisi önermeden, bölgesel barış vizyonunu paylaşan tüm aktörlerin katılımına açık bir adım olduğunu vurguladı.

“TSK’NIN YURT DIŞINA GÖNDERİLMESİ TBMM’DE KABUL EDİLECEK TEZKERELERLE MÜMKÜN”

Milletvekillerinin eleştirilerine yanıt veren Oktay, Türkiye’nin bu anlaşma ile kontrolsüz süreçlere sürüklenmesi endişesine dair, Mekke Anlaşması’nın, taraflardan birine saldırı durumunda kapsamlı bir istişare ve ortak değerlendirme mekanizmasının işletilmesini şart koştuğunu belirtti. Bu çerçevede, Türkiye’nin kendi iradesi dışında bir sürece çekilmesinin mümkün olmadığını ifade etti. Ayrıca, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yurt dışına gönderilmesinin yalnızca TBMM’de kabul edilecek tezkerelerle mümkün olacağını kaydetti.

Oktay, Anlaşma’nın 7 Ağustos 2026’da imzalanmış olmasına rağmen, toplantıların yapılmasının eleştirildiğini, bu konuda yetkinin yalnızca TBMM’ye ait olduğunu belirtti. Anayasanın 90. maddesi gereğince, Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmaları onaylamasının bir kanunla uygun bulunmasına bağlı olduğunu vurguladı. Meclis iradesi dışında hiçbir uluslararası metnin iç hukukta bağlayıcılık kazanamayacağını ifade etti.

“TOPLANTILAR İSTİŞARİ VE HAZIRLIK MAHİYETİNDE”

Uluslararası anlaşmaların imzalanması ile iç onay süreci arasındaki dönemde, uluslararası hukukun bazı mekanizmalarının bulunduğunu dile getiren Oktay, 1969 tarihli Viyana Sözleşmesi’nin ilgili maddesinden bahsetti. İstanbul ve Riyad’daki toplantıların istişari ve hazırlık mahiyetinde olduğunu, Türkiye’nin bu süreçte hukuki, mali veya askeri bir yükümlülük altına girmediğini belirtti. Ekim ayında yasama yılının başlamasıyla birlikte Anlaşmanın Meclis’e ulaşacağını ifade etti.

Oktay, Türkiye’nin NATO üyeliğiyle ilgili eleştirilere ve Mekke Anlaşması’nın NATO yükümlülükleriyle çelişebileceği yorumlarına da değindi. Dış politikada çeşitliliğin ve katmanlı stratejik ortaklığın bir zayıflık değil, küresel sistemin kaotik yapısına karşı en büyük güvence olduğunu belirtti. Mekke Anlaşması’nın NATO’ya alternatif bir ittifak olmadığını vurguladı. Anlaşma’nın 12. maddesi gereğince, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalardan doğan tüm hak ve yükümlülüklerinin saklı tutulduğunu hatırlattı.

“TERÖR TANIMLAMASINA SAHİP ÇOK TARAFLI BİR ULUSLARARASI ANLAŞMA MEVCUT DEĞİL”

Oktay, terör tanımının olmamasıyla ilgili eleştirilere yanıt vererek, genel kabul gören bir terör tanımına sahip çok taraflı bir uluslararası anlaşmanın mevcut olmadığını ifade etti. NATO’nun kurucu anlaşmasında da böyle bir tanımın yer almadığını belirtti. Mekke Anlaşması kapsamında, teröre yönelik desteklerin ancak taraflar arasında yapılacak mutabakatla belirleneceğini vurguladı.

Oktay, İran İslam Cumhuriyeti’nin bölge sorunlarına yerel çözümler bulunması ilkesini desteklediğini ve Mekke Anlaşması’na karşı olmadığını resmen bildirdiğini ifade etti. Bu paktın kimseye karşı kurulmadığını ve barış ve iş birliği vizyonunu paylaşan tüm bölge ülkelerine açık olduğunu söyledi.

“GÜVENLİK PAKTLARININ ETKİLİ OLABİLMEK ÇERÇEVESİNDE SÜREKLİLİK ARZ ETMELERİ ÖNEMLİ”

Oktay, anlaşmanın 16. maddesinde yer alan ve tarafların ilk 10 yıl boyunca bu pakttan ayrılamayacağını öngören hükmü eleştirerek, stratejik güvenlik paktlarının etkili olabilmesi için belirli bir süreklilik arz etmesinin önemli olduğunu vurguladı. NATO ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi örneklerini vererek, Mekke Anlaşması’nın da tüm kararlarının oydaşma ile alınacağını belirtti. Bu bağlamda, Türkiye’nin rızası olmadan hiçbir kararın alınmasının mümkün olmadığını ifade etti.

Oktay, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘bölge sorunlarına bölge içinden çözüm’ arayışına atıfta bulunarak, Türkiye’nin bugün de en güçlü şekilde bölgede sorumluluk üstlendiğini söyledi. Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın, bölgeye barış, huzur ve kalıcı istikrar getirmek amacıyla atılmış önemli bir adım olduğunu belirtti. Anlaşmanın hukuki, diplomatik ve anayasal temellerinin sağlam olduğunu vurgulayarak, TBMM’nin bu stratejik metne onay vermesinin Türkiye’nin uluslararası alandaki pozisyonunu güçlendireceğini ifade etti.

Kaynak: ANKA

Mekke Anlaşması ile Bölgesel Barışa Adım
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Kral Galatasaray Haber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!