Kültür Medeniyet Vakfı’nın (KÜME) “ODAK” projesi çerçevesinde Anadolu Ajansı ve Rami Kütüphanesi işbirliğiyle düzenlenen “Kültür Sanatın İzinde: Etkinlikten Hafızaya” programında “Koleksiyonu Harekete Geçirmek” başlıklı bir oturum gerçekleştirildi.
Karaköy Palas’ta gerçekleştirilen etkinlikte, arşivlerin ve koleksiyonların mevcut durumu, kamusal koleksiyonlara erişim imkanları ve dijitalleştirme süreçleri üzerinde duruldu.
Oturumun moderatörlüğünü üstlenen Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Dr. Habil Sağlam, Rami Kütüphanesi Basın ve Dış İlişkiler Müdürü Ramazan Aktemur, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Kültür ve Turizm Uzmanı Emrah Keskin, Marmara Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehlika Karagözoğlu Aslıyüksek, Beyazıt Devlet Kütüphanesi Müdürü Ramazan Minder ve İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) Bilgi Teknolojileri ve Dijitalleşme Müdürü Ayhan Kaygusuz konuşmacı olarak yer aldı.
Beyazıt Devlet Kütüphanesi Müdürü Ramazan Minder, kütüphanelerin sadece kitapların bulunduğu yerler olmadığını, aynı zamanda zengin sanat ve arşiv koleksiyonlarıyla kültürel merkezler işlevi gördüğünü vurguladı.
Türkiye’de Beyazıt Devlet Kütüphanesi, Milli Kütüphane ve Atatürk Kitaplığı gibi önemli kütüphanelerin, kitapların yanı sıra haritalar, kartpostallar, fotoğraf arşivleri, ressamların orijinal eserleri ve gravürler gibi birçok değerli sanat materyaline ev sahipliği yaptığını belirten Minder, kütüphane koleksiyonları ile müze envanterlerinin işbirliği içinde çalışmasının önemine dikkat çekti.
Minder, arşivciliğin sadece malzeme depolamakla sınırlı olmadığını, gerçek korumanın bu değerli hazinelerin görünür hale getirilmesiyle sağlanabileceğini ifade etti.
Dijitalleşme sürecinin getirdiği zorluklara da değinen Minder, geçmişe ait bir mektup veya fotoğrafa kolayca ulaşılabildiğini, ancak günümüz dijital verilerinin gelecekte büyük bir “karanlık dönem” yaratabileceği konusunda uyardı.
Ramazan Minder, dijital verilerin geçici doğasına karşı fiziksel arşivlerin ve basılı eserlerin dijital ortamda korunmasının önemine vurgu yaparak, “Kütüphane kaynaklarını korumak bir kütüphanecinin görevidir. Ancak korumak, sadece depoda saklamak anlamına gelmez. Bu kaynakların görünür hale getirilmesi gerekir.” dedi.
İSAM Bilgi Teknolojileri ve Dijitalleşme Müdürü Ayhan Kaygusuz, bilginin yayılması sürecinde matbaanın icadı ve internet devriminin kritik dönüm noktaları olduğunu belirtti. Günümüzde zengin kaynaklara sahip olunduğunu, ancak gazete ve dergi arşivlerinin uluslararası standartlarda dijitalleştirilmediği için araştırmacılara sunulamamasının önemli bir sorun olduğunu ifade etti.
Dijital çağın arşivcilik açısından yeni soruları beraberinde getirdiğini belirten Kaygusuz, “Bugün hayatta olan önemli bir şahsiyet vefat ettiğinde, onun dijital verilerini nasıl saklayacağız?” sorusunu gündeme getirdi.
Kültür ve Turizm Uzmanı Emrah Keskin, eserlerin dijital olarak da derlendiğini ve Milli Dijital Kütüphane projesi kapsamında telif sorunu olmayan eserlerin dijitalleştirilerek halka sunulduğunu aktardı. Keskin, kütüphane hizmetlerinin sadece depolama ile sınırlı kalmaması gerektiğini, arşiv malzemelerinin halka ulaştırılmasının ve okuma kültürü oluşturmanın önemini vurguladı.
Rami Kütüphanesi Basın ve Dış İlişkiler Müdürü Ramazan Aktemur, arşivlere erişim konusundaki tarihsel tartışmalara değinerek, geçmişte bazı bilgilerin sadece belirli bir yaş grubundaki araştırmacılara sunulduğunu aktardı. Ayrıca, Rami Kütüphanesi’nin 2023 yılında açılan yeni yapısının geniş alanı ve sunduğu fırsatlar hakkında bilgi verdi.
Doç. Dr. Mehlika Karagözoğlu Aslıyüksek, kütüphaneciliğin evrimi ve modern kütüphanelerin toplumsal rolü üzerine kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Kütüphanelerin artık yalnızca sessiz çalışma alanları olmaktan çıkıp, tüm yaştan bireylerin sosyalleşebileceği mekanlara dönüştüğünü ifade etti.
Aslıyüksek, kütüphanecilerin geleneksel rollerinin ötesine geçerek toplumu ve okuma kültürünü yakından takip etmeleri gerektiğini belirtti.
Kaynak: AA




