1. Haberler
  2. YAŞAM
  3. Karnavas Bezi: Kadınların Kültürel Mirası

Karnavas Bezi: Kadınların Kültürel Mirası

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Erzurum‘un Olur ilçesinde, kadınlar yaklaşık 250 yıllık geçmişe sahip Karnavas bezini geleneksel yöntemlerle dokuyarak hem kültürel mirası koruyor hem de aile bütçelerine katkı sağlıyor.

Olur ilçesinin Ormanağzı Mahallesi, eski adıyla Karnavas, yöresel dokumanın yapıldığı yer olarak biliniyor. Bu bez, %100 pamuk ipliğiyle bezayağı tekniği kullanılarak kamçılı tezgahlarda üretiliyor.

Karnavas bezi, kendine özgü motifleri ve ince dokusuyla dikkat çekerken, geçmişte kadınlar tarafından başörtüsü olarak kullanıldığından, günümüzde şal, salon takımı ve çeşitli ev dekorasyon ürünlerine dönüştürülmüş durumda.

Yıllar içinde evlerdeki tezgahlarda dokunan bu gelenek, unutulmaya yüz tutmuştu. Ancak, Olur Kaymakamlığı ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 2019 yılında başlatılan projelerle bu dokuma sanatı yeniden canlandırılıyor ve kadınların emeğiyle gelecek nesillere aktarılıyor.

Olur Kaymakamlığı’nın 2021 yılında coğrafi işaretle tescillediği Karnavas bezi, Olur Halk Eğitimi Merkezi bünyesindeki iki atölyede kadınlar tarafından yeniden üretiliyor.

İlçe Milli Eğitim Müdürü Halil İbrahim Güney, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ilçenin Kafkaslar’a açılan geçiş yolları üzerinde bulunmasının tarihi boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yaptığını ve bu kültürel etkileşimin çeşitli el sanatlarına yansıdığını vurguladı.

Karnavas bezinin, ilçenin kültürel mirasının önemli örneklerinden biri olduğunu belirten Güney, Ormanağzı Mahallesi’ndeki kadınların geçmişte bu dokumayı iyi bildiğini ve farklı örnekler ürettiğini ifade etti.

Dokuma geleneğini yeniden yaşatmak amacıyla 2019 yılında başlatılan çalışmalar sonucunda, bez üzerinde yaklaşık 33 farklı motifin tespit edildiğini aktaran Güney, bu motiflerin dokuma sırasında ortaya çıktığını belirtirken, şunları kaydetti:

“Karnavas bezi, üzerinde yaklaşık 33 tane farklı motif barındırıyor. Tek tek ilmek ilmek işlenen bu bez, matematik, mantıksal zeka, görsellik ve estetiğin birleştiği bir eser. Sonradan işlenen bir nakış değil, tamamen his ve duyguyla yapılan bir çalışma. Geçmişte, resmi veya mimari unsurları kullanamayan insanlar, duygularını bezlerine yansıtırdı. Kırsal bölgelerde kadın istihdamını artırmak ve üretime katkı sağlamak kritik bir öneme sahip. Bu bezin daha geniş kitlelere ulaşması ve pazarlama konusunda desteklere ihtiyaç var.”

Kadınlar, 2-3 günde tamamladıkları bir ürünün maddi değerinin oldukça düşük olmasına rağmen, üretme odaklı çalışmalara devam ediyor. Hem kültürün yaşatılması hem de 3 bin yıllık Türk kültürünü yansıtmak adına büyük bir çaba sarf ediyorlar. 2019’dan bu yana 40’tan fazla kadına bu sanatı öğretmiş durumdayız.”

Olur Halk Eğitimi Merkezi’nde iki yıldır kursiyer olan Ayşe Özdemir, dokumayı öğrenerek gelecek nesillere aktarmak istediklerini ifade etti.

Özdemir, “Karnavas bezinin geçmişteki öneminin unutulmaması gerekiyor. Hem öğrenmek hem de bunu geleceğe taşımak istiyoruz. Bu kültürün yaşatılması önemli. Biz de devletin sunduğu imkanlarla üretim yapmaya gayret ediyoruz.” dedi.

Usta öğreticilerden Nuriye Tütüncü, bezin kökeni olan Ormanağzı Mahallesi’nde doğduğunu ve gençlik yıllarında annesinden öğrendiği bez yapımını yeniden yapmanın mutluluğunu yaşadığını belirtti.

Merkezde daha fazla üretim yapmayı hedeflediklerini aktaran usta öğretici Özgül Kılıç ise, “Karnavas bezinin özelliği tamamen pamuk ipliği kullanılması ve motiflerin yöreye ait olması. Her şey el emeği. Bez, geçmişte başörtüsü olarak kullanılıyordu, ancak şimdi salon takımları, sehpa örtüleri, masa örtüleri ve şallar gibi farklı şekillerde değerlendiriliyor.” şeklinde konuştu.

Kaynak: AA

Karnavas Bezi: Kadınların Kültürel Mirası
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Kral Galatasaray Haber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!