Demirci‘de yılda yaklaşık 450 ton çitlembik toplayan kadınlar, zorlu arazi koşullarında elde ettikleri bu ürünü kurutup satarak aile bütçelerine katkıda bulunuyor. Çerez olarak da tüketilen çitlembik, aynı zamanda ilaç ve kozmetik sanayisinin önemli ham maddeleri arasında yer alıyor.
Manisa‘nın Demirci ilçesinde doğal olarak dağlarda yetişen çitlembik, kırsal mahallelerde yaşayan kadınlar için önemli bir gelir kaynağı haline geldi. Her yıl yaklaşık 450 ton çitlembik toplanıyor ve yıkama ile kurutma işlemlerinin ardından İstanbul, Ankara, Gaziantep ve Bursa’daki ilaç ve kozmetik firmalarına gönderiliyor.
Demirci’yi çevreleyen yayla ve kırsal alanlarda yetişen çitlembik, yöre halkına ek gelir sağlıyor. Hatmi çiçeği, kekik ve papatyanın yanı sıra bölgenin önemli doğal ürünleri arasında bulunan çitlembik, eylül ayıyla birlikte yeşil renge dönmeye başladığında kadınlar tarafından imece usulüyle toplanıyor.
Dağlardan toplayıp kazanlarda yıkıyorlar
Demirci ilçe merkezi ile Rahmanlar, Kulalar, Sevinçler, Esenyurt, Mezitler, Boyacık ve Kerpiçlik gibi yaklaşık 40 mahallede çitlembik hasadı gerçekleştiriliyor. Sabahın erken saatlerinde kovalarıyla dağlara çıkan kadınlar, dik yamaçlardan topladıkları çitlembikleri çuvallarla evlerine taşıyorlar.
Toplanan çitlembikler, yaprak ve kırmızı tanelerinden ayrılmak üzere su dolu kazanlarda yıkanıyor. Daha sonra güneşte kurutulan ürünün bir kısmı kavrularak çerez olarak tüketilirken, diğer kısmı yağının çıkarılması ve sanayide kullanılmak üzere satılmakta.
78 yaşındaki Zeynep Nine yıllardır çitlembik topluyor
78 yaşındaki çiftçi Zeynep Sönmez, çocukluğundan beri dağlarda çitlembik topladığını belirtiyor. Geçmişte, ailesiyle birlikte topladıkları ürünlerin yağını çıkararak kendi ihtiyaçları için kullandıklarını ifade etti.
Sönmez, “Biz çocukluğumdan beri annemle, yengemle dağlara giderdik. Sıyırır getirirdik. Çöplerini yıkayıp kurutur, öğüterek yağını çıkartırdık. Ekim ayı girmeden yetişmeye başlıyor. Yeşilini toplayıp eve getiriyoruz. Kazanı suyla doldurup, üstüne çıkanları alıyoruz. Altın yeşilini süzüp çuvala koyuyoruz, serip kurutup satıyoruz. Eskiden yağını çıkartıp kendimiz yiyorduk, şimdi her şey bol olduğu için kendimiz yemeyip satıyoruz” dedi.
Hem çerez olarak tüketiliyor hem satılıyor
Rahmanlar Mahallesi’nden Havana Sönmez, çitlembik toplamanın kadınlar için önemli bir gelir kapısı olduğunu ifade etti.
Sonbaharla birlikte kadınların bir araya gelerek dağlardan çitlembik topladığını belirten Sönmez, ürünün kurutulduktan sonra satıldığını ya da yağının çıkarıldığını söyledi.
Çitlembiğin yörede farklı şekillerde tüketildiğini kaydeden Sönmez, “Güz geldiği zaman kadınlar toplanıp gidip topluyoruz. Süzüp, kurutup kimisi yağını yaptırıyor, kimisi satıyor. Kadınlarımız ailelerine destek oluyor. Kurutup çerez olarak da yiyoruz, yağını çıkartıp ekmek kızartarak yemeklere katıyoruz. Yakmadan yenirse şifa niyetine tüketiliyor. Astıma yararlı olduğu, mide rahatsızlıklarına iyi geldiği ve hazımsızlığı giderdiği söyleniyor” diye ekledi.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı



