Haberler.com’da Serpin Alparslan’ın sunumuyla gerçekleştirilen Rotamız Ekonomi programına katılan Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Kerem Karabulut, Zengezur Koridoru’nun Türkiye üzerindeki etkilerini ele aldı.
Karabulut, Zengezur Koridoru’nun Türkiye için Türk dünyasına ve Orta Asya’ya açılan kritik bir bağlantı noktası olduğunu ifade etti. Koridorun, uzun vadede alternatif bir enerji hattına dönüşme potansiyeli taşıdığını belirten Karabulut, bunun Ermenistan ile ilişkilerin gelişmesine bağlı olduğunu vurguladı.
“KARABAĞ ZAFERİNİN EN STRATEJİK SONUCU”
Programda Alparslan’ın Zengezur Koridoru ile ilgili sorularını yanıtlayan Karabulut, sürecin düşündüğü kadar kolay ilerlemeyebileceğini dile getirdi. 2020’deki Karabağ zaferinin ardından Rusya’nın arabuluculuğunda Azerbaycan ve Ermenistan arasında koridorun açılması ile ilgili sözlü bir mutabakata varıldığını hatırlatan Karabulut, bu durumu Karabağ zaferinin “en stratejik sonucu” olarak değerlendirdi. Ayrıca, ABD’nin de koridorda etkin olma çabası içerisinde olduğunu kaydetti.
“‘TRUMP’ KORİDORU DEMİYORUM”
Koridor için “Trump koridoru” ifadesinin kullanılmasıyla ilgili bir soruya yanıt veren Karabulut, bu ifadenin kendisi tarafından kullanılmadığını ve böyle bir durumu istemediğini belirtti. Koridorun ABD ya da Rusya’nın kontrolünde olmasını arzu etmediğini vurgulayan Karabulut, sorunun Türkiye ile Azerbaycan’ın Ermenistan ile anlaşarak birlikte çözülmesi gerektiğini ifade etti.
YILLIK 15 MİLYON TON YÜK HEDEFİ
Koridorun ekonomik etkilerini de değerlendiren Karabulut, yıllık 5,5 milyon taşıma yapılması ve 15 milyon ton yük taşınmasının öngörüldüğünü aktardı. Azerbaycan liderinin orta vadede taşınacak yük miktarının 30 milyon tona ulaşacağını belirttiğini hatırlattı.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki mevcut enerji hatlarının Zengezur ile değil, Gürcistan üzerinden Kars ve Ceyhan bağlantısıyla çalıştığını ifade eden Karabulut, Zengezur Koridoru’nun açılması, Ermenistan ile ilişkilerin düzelmesi ve sınır kapılarının açılması durumunda daha kısa ve ucuz enerji bağlantılarının kurulabileceğini kaydetti. Bu bağlantıların Ermenistan üzerinden bile gerçekleşebileceğini belirtti.
KARS-IĞDIR-NAHÇIVAN DEMİR YOLU 2028’DE AÇILACAK
Karabulut, Azerbaycan’ın kendi tarafındaki çalışmaların neredeyse tamamlandığını, Türkiye’nin de sınır kapısına kadar uzanacak 224 kilometrelik Kars-Iğdır-Nahçıvan demir yolu projelerini sürdürdüğünü aktardı. Ulaştırma Bakanlığı’nın demir yolunun 2028’de açılmasını planladığını hatırlatan Karabulut, koridorun 1-2 yıl içinde açılmasının mümkün görünmediğini söyledi. Bu nedenle 2028-2029 yıllarının hedeflenmesi gerektiğini ifade etti.
“DOĞU ANADOLU’NUN KALKINMASINDA CİDDİ ROL OYNAYACAK”
Koridorun açılmasıyla birlikte Ermenistan sınır kapılarının da açılacağını öngören Karabulut, Karabağ zaferinden önce bunun Türkiye’ye ekonomik açıdan büyük bir katkı sağlamayacağını savundu. Karabulut, Türkiye’nin bu adımdan kaybedeceği şeyler olduğunu ve fırsat maliyetinin yüksek olduğunu belirtti. Ancak zaferin ardından sınır kapılarının açılmasının uygun olacağını kaydetti. Ermenistan’da 2,5-3 milyonluk bir pazar bulunduğunu vurgulayan Karabulut, bu durumun Doğu Anadolu’nun kalkınması için önemli bir ticari potansiyel yaratacağını ifade etti. Kars, Iğdır, Ardahan ve Erzurum gibi sınır kentlerinin bu gelişmeden fayda sağlayacağını belirtti.
TİCARET HACMİNİN 15-20 MİLYAR DOLARA ÇIKMASI BEKLENİYOR
Türkiye ile Azerbaycan arasında şu anda 7,5-8 milyar dolar civarında bir dış ticaret hacmi bulunduğunu aktaran Karabulut, koridorun açılmasıyla birlikte ulaşım maliyetlerinin düşeceğini ifade etti. Uzmanların ve iş insanlarının tahminlerine göre iki ülke arasındaki ticaret hacminin yaklaşık iki katına çıkarak 15-20 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor.
KARABAĞ’IN YENİDEN İNŞASI TÜRK MÜTEAHHİTLERE FIRSAT
Karabağ’ı bizzat gezdiğini anlatan Karabulut, Ermenistan’ın işgal döneminde bölgedeki tüm şehirlerin yerle bir edildiğini gözlemledi. Koridorun açılmasıyla bölgede büyük bir inşaat faaliyeti başlayacağını belirten Karabulut, Türkiye’nin müteahhitlik hizmetlerinde dünyada üçüncü sırada bulunduğunu ifade etti. Bu süreç, Türkiye ekonomisinin inşaat sektörüne ve dolayısıyla ekonomik büyümeye olumlu katkı sağlayacaktır.
ULAŞIM MALİYETİ 6-7 BİN LİRADAN 2 BİN LİRAYA DÜŞEBİLİR
Turizm üzerine etkileri de ele alan Karabulut, Doğu Anadolu’dan Azerbaycan’a geçişin en ucuz yolunun şu anda Nahçıvan üzerinden uçakla Bakü’ye ulaşmak olduğunu belirtti. Bu yolculukta gidiş-dönüş uçak biletinin yaklaşık 6-7 bin lira olduğunu ifade eden Karabulut, koridor açıldığında demir yoluyla bu maliyetin 2 bin lira civarına düşebileceğini öngördü. Ayrıca, koridorda karayolu bağlantısının da planlandığını hatırlatan Karabulut, bu sayede ciddi bir turizm hareketliliği yaşanabileceğini aktardı.
“TURİST SAYISI 3 KATINA ÇIKABİLİR”
Azerbaycan’ın yaklaşık 10 milyon 200 bin nüfusundan her yıl 1 milyon civarında kişinin Türkiye’yi ziyaret ettiğini belirten Karabulut, Türkiye’den de Azerbaycan’a 500 bine yakın kişinin gittiğini ifade etti. Ulaşım maliyetlerinin düşmesiyle bu rakamların yaklaşık 3 katına çıkabileceğini değerlendirdi.
“TÜRKİYE ENERJİ DİSTRİBÜTÖRÜ KONUMUNA GELİR”
Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin alternatif enerji güzergahlarının önemini artırdığına işaret eden Alparslan, Türkiye’nin transit ülke olmaktan çıkıp enerji merkezi olup olamayacağını sordu. Karabulut, Azerbaycan-Nahçıvan-Türkiye elektrik hattının stratejik olabileceğini belirtti ve “Tabii ki olur.” yanıtını verdi.
Karabulut, Iğdır üzerinden Türkiye ile Nahçıvan arasında bir doğal gaz bağlantısının mevcut olduğunu, Nahçıvan’daki ihtiyaç fazlası doğal gazdan uzun vadede elektrik üretimi yapılarak Türkiye’ye verilebileceğini öngördü. Bölgedeki istikrar sağlandığında Türkiye’nin dünya enerji piyasasında “distribütör” konumuna geleceğini savunan Karabulut, “Türkiye şu anda bile alternatif bir güzergahtır. Tiflis üzerinden gelen kaynaklarla söz sahibidir. O koridorla ve onun tetikleyeceği bağlantıların kurulması durumunda Türkiye’nin etkinliği çok daha fazla artacak.” dedi.
“ZENGEZUR BİR ENERJİ KORİDORU DEĞİL”
Zengezur’un TANAP ve Bakü-Tiflis-Ceyhan hatlarını tamamlayan yeni bir enerji




