Meme kanserinin artık tek tip bir hastalık olarak kabul edilmediğini vurgulayan Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Altıntaş, “Meme kanseri, kadınlarda en yaygın görülen kanser türü olmayı sürdürüyor. Hastalığın tanı ve tedavisinde önemli değişiklikler yaşanmaktadır. Tümörün biyolojik özellikleri, tedavi planlarının belirlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Meme kanserinde erken tanı, tedavi başarısının sağlanmasında önemli bir aşamadır” şeklinde konuştu.
Meme kanserinin her yaşta ortaya çıkabileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Altıntaş, “Meme kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanser türü olmaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, meme kanseri 186 ülkenin 164’ünde kadınlarda en yaygın kanser türü olarak kaydedilmiştir. Aynı yıl, yaklaşık 2,4 milyon kadın meme kanseri tanısı aldı ve bu hastalık nedeniyle yaşamını yitiren kadın sayısı 694 bine ulaştı. Meme kanserinin görülme riski yaşla birlikte artmakla birlikte, hastalık yalnızca ileri yaş kadınlarda görülmüyor” ifadelerini kullandı.
Doç. Dr. Altıntaş, erken tanının hastalığın seyrinde belirleyici olduğunu vurgulayarak, “Meme kanserinde hedef, sadece hastalığı tedavi etmek değil, aynı zamanda hastalığı mümkün olan en erken aşamada tespit etmektir. Bu nedenle kadınların memelerindeki normal görünüm ve yapıyı tanımaları, değişiklikleri dikkate almaları ve yaşları ile risk durumlarına uygun tarama programlarına katılmaları son derece önemlidir” dedi.
‘Meme kanseri her zaman belirti vermeyebilir’
Meme kanserinin en yaygın belirtisinin memede yeni oluşan bir kitle olduğunu belirten Doç. Dr. Altıntaş, her meme kitlesinin kanser anlamına gelmediğine de dikkat çekti. Memede yeni gelişen veya belirginleşen bir kitle, meme ya da koltuk altında şişlik, meme boyutunda veya şeklinde değişiklik, meme cildinde çökme veya kalınlaşma, meme başında içe çekilme ya da kanlı akıntı gibi bulguların değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Memede fark edilen her değişiklik kanser değildir; fakat yeni ortaya çıkan ve kişinin normal meme yapısından farklı olan bir değişiklik mutlaka değerlendirilmelidir” diyen Doç. Dr. Altıntaş, özellikle ağrısız olduğu için ihmal edilen kitlelere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Meme kanseri erken evrede herhangi bir belirti göstermeyebileceği için, kişinin kendi kendine yaptığı kontrole güvenilmemesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Altıntaş, tarama programlarının önemine dikkat çekerek, “Mamografi, henüz elle hissedilebilecek büyüklüğe ulaşmamış bazı meme kanserlerini de tespit edebilmektedir” dedi.
‘Kadınlar memelerini tanımalı, değişiklikleri ihmal etmemeli’
Meme farkındalığının erken başvuru açısından kritik olduğunu söyleyen Doç. Dr. Altıntaş, kendi kendine meme kontrolünün günümüzde tek başına bir kanser tarama yöntemi olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti. “Kadınların memelerinin normalde nasıl göründüğünü ve nasıl hissettirdiğini bilmeleri önemlidir. Amaç, her ay belirli bir teknikle kendi kendine muayene yapmak değil; kişinin kendi normalini bilmesi ve bunun dışında gelişen bir değişikliği fark ettiğinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmasıdır” dedi.
Dünya Sağlık Örgütü de meme kanserinde erken tanıya yönelik sağlık okuryazarlığını; belirtilerin ve risklerin bilinmesini, şüpheli durumlarda sağlık hizmetine zamanında başvurulmasını ve tanı konulduğunda tedavinin geciktirilmemesini, meme kanseriyle mücadelede temel unsurlar arasında değerlendirmektedir.
‘Türkiye’de 40-69 yaş arası kadınlara iki yılda bir mamografi öneriliyor’
Meme kanserinde tarama programlarının kişinin yaşına ve risk durumuna göre değerlendirilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Altıntaş, Türkiye’de toplum tabanlı meme kanseri tarama programı çerçevesinde 40-69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi uygulandığını hatırlattı.
Ayrıca, ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü, genç yaşta meme kanseri öyküsü, BRCA1 ve BRCA2 gibi kalıtsal gen değişiklikleri veya genç yaşta göğüs bölgesine radyoterapi almış olmanın, kişinin standart tarama grubundan farklı değerlendirilmesine neden olabileceğini belirtti.
Doç. Dr. Altıntaş, “Her kadın için aynı tarama programı uygun olmayabilir. Özellikle ailesinde meme kanseri bulunan veya genetik açıdan yüksek risk taşıyan kadınların risk değerlendirmesi için hekimle görüşmesi ve gerektiğinde daha erken yaşta ve farklı görüntüleme yöntemleriyle takip edilmesi gerekebilir” diye ekledi.
Doç. Dr. Altıntaş, “Yüksek risk grubundaki kadınlarda mamografiye ek olarak meme ultrasonu ve gereken kişilerde meme MR’ının da değerlendirilmesi önerilmektedir. Amerikan Kanser Derneği, yaşam boyu meme kanseri riski yaklaşık yüzde 20-25 ve üzerinde olan veya BRCA1/2 mutasyonu gibi belirli yüksek risk faktörleri bulunan kadınlar için kişiye özel daha yoğun tarama yaklaşımını önermektedir” şeklinde konuştu.
‘Risk faktörleri sadece aile öyküsüyle sınırlı değil’
Meme kanseri riskinin yalnızca genetik yatkınlık ile açıklanamayacağını vurgulayan Doç. Dr. Altıntaş, yaş, kadın cinsiyeti, aile öyküsü, bazı kalıtsal gen değişiklikleri, fazla kilo ve obezite, fiziksel aktivite yetersizliği, alkol kullanımı, üreme ve hormonal faktörler ile daha önce göğüs bölgesine radyoterapi uygulanmış olmasının risk üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.
Buna karşın, meme kanseri tanısı alan kadınların önemli bir kısmında bilinen tek bir risk faktörünün bulunmadığını belirten Doç. Dr. Altıntaş, “Ailesinde meme kanseri olmayan bir kadının risk taşımadığı düşünülmemelidir. Risk faktörlerinin bulunmaması, meme kanserinin gelişmeyeceği anlamına gelmez. Bu nedenle toplumdaki tüm kadınların yaşlarına uygun tarama programlarına katılması önem taşımaktadır. DSÖ verileri, meme kanserlerinin yaklaşık yüzde 80’inin kadın cinsiyeti ve yaş dışında belirgin bir özgül risk faktörü bulunmayan kişilerde ortaya çıktığını göstermektedir” dedi.
‘Meme kanserinde tedavi artık daha kişiselleştirilmiş’
Meme kanseri tanısı konulduğunda tedavi planının her hasta için aynı olmadığını ifade eden Doç. Dr. Altıntaş, hastalığın evresinin yanı sıra tümörün biyolojik özelliklerinin de tedavi seçiminde belirleyici olduğunu aktardı ve konuşmasına şöyle devam etti:
“Tedavi belirlenirken tümörün boyutu ve yayılımının yanı sıra hormon reseptörlerinin durumu, HER2 durumu, tümörün biyolojik özellikleri, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu gibi faktörler göz önünde bulundurulmaktadır. Bu nedenle meme kanserini tek tip bir hastalık olarak değerlendirmek doğru değildir. Günümüzde meme kanseri tedavisinde cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, hormon tedavileri, hedefe yönelik tedaviler ve uygun hastalarda immünoterapi gibi çeşitli tedavi seçenekleri kullanılmaktadır. Bazı hastalarda cerrahiden önce uygulanan sistemik tedavilerle tümörün küçültülmesi ve tedaviye verdiği yanıtın değerlendirilmesi de mümkündür. Tedavi seçimi, kanserin alt tipine, evresine ve hastanın bireysel özelliklerine göre multidisipliner olarak planlanmaktadır.”
Doç. Dr. Altıntaş, “Meme kanseri tedavisinde cerrahinin rolü oldukça önemli olmakla beraber, günümüzde tedaviyi yalnızca ameliyat olarak düşünmüyoruz. Cerrahi, medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji ve patoloji gibi farklı branşların multidisipliner değerlendirmesiyle hastaya en uygun tedavi planı oluşturulmaktadır



